Категория архивов: Жараён

Муаммонинг кўзи очилса…

Адабиётшунос олим, филология фанлари доктори Иброҳим ҲАҚҚУЛ билан суҳбат – Иброҳим ака, суҳбатларингизнинг бирида: “Буюк аждодларга муносиб ворис бўлишнинг бош шарти – худди ўшаларга ўхшаб доимий ва қатъият ила олдинга ҳаракат қилиш”, деган эдингиз. Назарингизда,…

Умберто Эко. Китобхонлик санъати

Италиялик машҳур ёзувчи, романнавис Умберто Эконинг Германиядаги нашриётлардан бирида немис тилида чоп этилган китоби “Китобхонлик санъати” („Die Kunst des Bücherliebens“) деб номланган. Тасаввур қилинг, бутун бошли жилд китоб ва китобхонлик мавзусига бағишланган! Унда муаллиф китоб…

Сўз хизматида кечаётган умр (Маҳмуд Саъдий билан суҳбат)

– Инсоннинг шаклланишида, ҳатто, пайти келиб касб танлашида оиланинг, болаликнинг ўрни муҳим. Боланинг оила муҳити, унинг муаммолари – иссиқ-совуғини эрта англаши, ундаги қийинчиликларга аралашиб яшаши баъзан унинг келажагини ҳам белгилаб қўяди. Тенгдошлари кўча чангитиб юрганда,…

Мўъжизани ким яратади?

Ёзувчи Абдуқаюм ЙЎЛДОШЕВ билан суҳбат – Абдуқаюм ака, сиз ўтган асрнинг 90-йилларида, бозор иқтисодиёти талотумларида суяги қотган адабий авлодга мансубсиз. Шу боис юртимизда илму маърифатнинг мавқеи тобора ошиб бораётгани – от айланиб қозиғини топаётганини айрича…

Мусулмон Намоз. Фитратимиздаги кайфиятлар

Кичик ўғлим Маъруфбек Корея давлатида, Сеулдаги дорилфунунлардан бирида ўқийди. Иқтисодни ўрганади. Ўқишдан бўш вақтларида ишлаб, таҳсил учун маблағни ўзи топади. Ўзидан орттириб, бизга ҳам ул-бул жўнатади. Телефонда кўришиб, гаплашиб турамиз. Онаси «Сен мусофирсан, бизнинг кунимиз…

Ҳусан Карвонли. Китоб ўқишни биласизми? & Икки йўл синтези & Адабиётми, литература?

КИТОБ ЎҚИШНИ БИЛАСИЗМИ? Биринчи ўқиган китобимни яхши эслайман. 2-синфда  ўқирдим. Уйимиз токчасидан топиб олган эдим уни. «Қичан» деган қисса, бир қирғиз ёзувчисининг асари. Кейин «Қирқ беш кун», «Олтин водийдан шабадалар», «Қиз узатиб борганда…», «Машъал»… хуллас,…

Аҳмад Аъзам. Керосинчироқ ёғдуси. Маънавий таҳдид шарпаси

Керосинчироқ ёғдуси “Гапхона” туркумидан Билмайман, бошқаларнинг ҳам болалиги шундай ўтганми, йўқми, ҳар қалай, менинг болалигимда бувим эртак айтмаган, отам панду насиҳат қитоблардан ривоятлар ўқиб бермаган. Ҳамма иш билан банд, ойим тонг саҳардан қора оқшомгача тинмай,…

Муҳиддин Раҳим. Хос ва авом адабиёти

Ҳеч тўхтамасдан ҳаракат қилиб турғон вужудимизга, танимизга сув-ҳаво не қадар зарур бўлса, маишат йўлида ҳар хил қора кирлар ила кирланган руҳимиз учун ҳам шул қадар адабиёт керакдир. Адабиёт яшаса – миллат яшар. Адабиёти(…)нинг тараққийсига чалишмаган…

Тарозини тўғри тортиш эҳтиёжи

Адиб Омон Мухтор ва адабиётшунос Йўлдош Солижонов суҳбати Йўлдош Солижонов: Омонжон! Сиз билан кўп йиллардан буён танишмиз, дўстмиз. Илк ижодий қадамларингиздан бошлаб, ҳам назмда, ҳам насрда, ҳам драма, ҳам таржима соҳасида етук асарлар яратиб  келаётганингиздан…

-30+: Ўттиз йил нари-берисида

Йўл-йўлакай Таҳрирсиз хаёллар Биз кўп нарса ютдик ва (эҳтимол) ундан-да кўпроқ ютқаздик. Иложсизлик,  қўнимсизлик, дарбадарлик, устига устак, абадий майда муаммолар, етишмовчилигу тушунмовчиликлар жуда кўп вақтимизни еди, гул ёшлигимизнинг қайта берилмас олтин онларини, бетакрор соҳир дамларини…

ОЛИМ АДАШСА – ОЛАМ АДАШАР

Адабиётшунос олим Умарали НОРМАТОВ билан суҳбат – Умарали ака, ижозатингиз билан суҳбатимизни бугунги ўзбек фани ҳақидаги мулоҳазалардан бошласак. Юртимиз фани янгиланиш, ўзгариш даврини бошдан кечиряпти. Кўз тегмасин, табиий ва гуманитар фанлар бўйича жаҳонга бўйлашиб, оламшумул…

«Ўз замонасини севган одам унинг қаҳрамонидир»

Шоир ва эстет Абдулла ШЕР билан суҳбат Замонасозларнинг сўзларидан кеч. Умар Хайём – Абдулла ака, қадимда кўпгина файласуфлар шоир-ёзувчи, кўпгина шоир-ёзувчилар файласуф бўлишган. Ҳатто Афлотун ҳам ижодини шеърдан бошлагани тарихдан маълум. Биз севиб ўқийдиган ёзувчилар Сартр…

Жаҳоннинг энг ёш гроссмейстери – Ўзбекистондан!

2017 йил 29 октябрь куни Россиянинг Санкт-Петербург шаҳрида ниҳоясига етган Михаил Чигорин хотирасига бағишланган халқаро турнирда ўзбекистонлик 13 ёшли шахматчи Нодирбек Абдусатторов учинчи бор халқаро гроссмейстер талабини бажарди! 9 имкониятдан 6,5 очко жамғарган (5 ғалаба,…

Фикр парвоз истайди

Адабиётшунос олим Қозоқбой ЙЎЛДОШЕВ билан суҳбат – Қозоқбой ака, бу гал сизни адабиётшунос олим эмас, фикрчан бир зиёли сифатида суҳбатга тортмоқчимиз. Шамс Табризий Жалолиддин Румий қўлидан китобни юлқиб олиб ҳовузга улоқтиргани ёки Бобо Фараж Нажмиддин…

Китобнинг уволига қолмайлик!

Бугун китоб чиқарганнинг ошиғи олчи. Агар “китоб” дегани арзонгаров нашриётда сифатсиз қоғозга босилган, “майин” муқовасига панжара ортидан ё истиғно билан юзсизларча боқиб турган “қаҳрамон” сурати тамғаланган, деярли ҳар саҳифасидан фаҳш ҳиди келиб, сатрларидан қон томчилари…

Фикрсиз олим – мевасиз дарахт

Адабиётшунос олим, филология фанлари доктори Баҳодир КАРИМ билан суҳбат – Баҳодир ака, сизнинг бир қатор илмий ишларингиз, хусусан, қодирийшунослик бўйича чоп этилган тадқиқотларингизни катта қизиқиш билан ўқиганман. Абулла Қодирий ва унинг асарлари халқимиз учун, шубҳасиз,…

Глобаллашув: Тиллар тараққиёти ва таназзули

Статистик маълумотлар ва фаразлар Бирлашган Миллатлар Ташкилоти ўтган асрда расман 2976 тилни қайд этган бўлса-да, ҳар хил ҳисоб-китобларга кўра, дунёда 7 мингга яқин тил борлиги эътироф этилади. 2005 йили тузилган ЮНЕСКО рўйхати 6912 тилни қамраб…

Жўра Фозил. Саҳродаги ёлғиз дарахт

Эссе Онам, Ҳикматой Ражаббек қизи вафот этганларида мен 17, Яҳё акам 30 ёшда, отам Абдуваҳоб Фозил эшон ўғли боқий дунёга рихлат қилганларида акам 36, мен 23 ёшда эдим. Оиламиздаги 7 нафар ўғил-қиздан 5 таси уруш,…

Шукур Холмирзаев. Адабиёт ўладими?

ШХБундан уч йилча бурун, демак, талай жумҳуриятларнинг собиқ Иттифоқ таркибидан ажралиб чиқиши аниқ бўлиб турган, ҳатто мухториятларда ҳам ғалоғул қўпган, ҳамма нарса ўз номи билан аталиб, асл қадриятлар юзага балқиб чиқаётган ва жамиятнинг устувор устунларига-да танқидий кўз билан қараш авж олган, ит эгасига боқмай қўйган «асов ғалаён»лар замонида кўпларнинг кўзига адабиёт кўринмай қолди; бундай вақтларда «қиёмат қойим» яқинлигидан башорат қилувчилар ҳам пайдо бўлганидек (тарихда бундай башоратлар авж олган даврлар кўп бўлган), оммавий олатасирда кўздан йироқлашган адабиётни ҳам «ўлди»га ёхуд «ўнгланмайдиган касал»га чиқарганларнинг-да овози эшитила бошлади. Читать далее

Пахта қўшиғи

«Пахта, пахта, жон пахта», Юртга шараф-шон пахта, Ўзинг-ку ойдеккина, Нега бағринг қон, пахта? Кимлар сенга осилган, Кимлар сендан ноз қилган, Замин узра ёзилган Оппоқ дастурхон пахта. Бировга шерикчилик, Бировга тирикчилик, Кимларга тирриқчилик, Кимгадир виждон пахта.…