Категория архивов: Ижод ва эътиқод

Вақтга мағлуб бўлмайлик

Адабиётшунос олим Иброҳим Ҳаққул билан суҳбат – “Ҳанузгача нима иш қиладиган бўлсам, ёшлик ва ёшларнинг фикр ҳаёти билан боғлашга уринаман”, деган эдингиз. Адашмасам, бугун ёшлар ҳақидаги баҳс-мунозаралардан анча четда тургандексиз. Эҳтимол, бу сукут “танқиддан тубан”…

Мўъжизани ким яратади?

Ёзувчи Абдуқаюм ЙЎЛДОШЕВ билан суҳбат – Абдуқаюм ака, сиз ўтган асрнинг 90-йилларида, бозор иқтисодиёти талотумларида суяги қотган адабий авлодга мансубсиз. Шу боис юртимизда илму маърифатнинг мавқеи тобора ошиб бораётгани – от айланиб қозиғини топаётганини айрича…

Алмисоқдан қолган қўрқув

Фиқра Учинчи қаватда ўтирибман. Бинонинг орқа ҳовли томони бор бўйича ойнаванд. Ташқаридан қараган одам қора ойнада ўзини, осмонни, дарахтларни, фавварони, бетон тўшамани кўради – неча бор ўтганда эътибор қилганман бунга. Ичкаридан қараган одамга эса барчаси…

Виктор Алимасов. Ижодкор руҳ

Ақлу идрокнинг серсир буд, борлиқ олдидаги ожизлигини туйгач одам серсир вадиат, руҳ мавжуд деган ўйга борган. Шундан бери у нимаики ақлу идроки доирасига сиғмаса, уни руҳи билан англашга интилади. *** Руҳнинг борлигини илк бор эътироф…

Кун шеъри: Қодирий ва ҳозирги ёшлар

Ҳозирги ёшларда покизалик бор, тирик қалбларига диёнат эга, гўё пок табиат ёмон кўзлардан асраб қўйганларин шуларга берган. Агар тирик бўлса, бир четда турмай, ҳозирги ёшларга сардор бўларди, гоҳ кўкдан ёғилган, гоҳ ердан чиққан туҳмату балога…

Lev Tolstoy. Nikolay II ga maktub | Лев Толстой. Николаю II

Марҳаматли биродар! Сизга мурожаат қилишимнинг боиси – Сизни нафақат шоҳ деб билганим, балки Сизни ўзимга биродар бир инсон деб билганимдандир. Қолаверса, мен сизга баайни нариги дунёдан ёзмоқдаман, чунки қазойим яқин қолди. Аммо Сизнинг бугунги кунда…

Ҳазрат ҳақида хаёллар

Саноқдан адашиб кетади одам: назири йўқ мутафаккир – даҳо шоир, носир, ғазал мулкининг султони, хамсанавис, зуллисонайн ижодкор, соҳиби девон, новатор, мусаввир, муҳаррир, мутасаввиф… Давлат ва жамоат арбоби – муҳрдор, вазир, ҳоким, мураббий, бинокор, бунёдкор, ҳомий,…

ШАХССИЗ – АДАБИЁТ ЙЎҚ

“ЎзАС” анкета саволларига жавоблар 1. Кимдир адабиётимиз юксалиш палласида деса, кимдир бунинг аксини тасдиқлайди. Сизнингча, қай бири ҳақ ва нега? 2. Ҳозирги адабий жараёндаги қайси муаммо сизни энг кўп ташвишга солади. Ушбу муаммони бартараф этишнинг…

Анор: Ёзаётганимда ўқувчиларимни “кўриб” тураман

2018 йил 7-8 август кунлари Тошкентда ўтган “Ўзбек мумтоз ва замонавий адабиётини халқаро миқёсда ўрганиш ва тарғиб қилишнинг долзарб масалалари” мавзусидаги халқаро конференцияда йигирмадан зиёд мамлакатдан ёзувчилар, адабиётшунослар, таржимонлар иштирок этди. Улар орасида Озарбойжон халқ…

Асл адабиёт иштиёқи

Ёшлар ижодини мунтазам кузатиб, бу ҳақда хулосалар айтиш вақт ва ҳафсала талаб қилади. Қурдошлар, ука-сингил қаламкашлар ижодини имкон қадар кузатиб бораман. Иддаога йўйилмасин-у, очиғи, кўпчилик ёш ижодкорларнинг Сўз ва Адабиётга муносабати, мўлжал-мақсади майдалиги, масъулиятсизлиги, ўткинчи…

Фикрсиз олим – мевасиз дарахт

Адабиётшунос олим, филология фанлари доктори Баҳодир КАРИМ билан суҳбат – Баҳодир ака, сизнинг бир қатор илмий ишларингиз, хусусан, қодирийшунослик бўйича чоп этилган тадқиқотларингизни катта қизиқиш билан ўқиганман. Абулла Қодирий ва унинг асарлари халқимиз учун, шубҳасиз,…

Асқад Мухтор. Уйқу қочганда… (Тундаликлар)

Ўзбекистон халқ ёзувчиси Асқад Мухтор (1920 – 1997) моҳир сўз санъаткори – шоир ва носир бўлиш билан бирга, ҳозиржавоб публицист, муҳаррир, драматург, таржимон, давлат арбоби эди. Адиб салмоқли қиссаю романлар, бадиий таржималар, кўплаб ўткир публицистик…

Эйнштейн даҳосини яратган аёл

“Ҳаёт бировга меҳрибон, бировга бешафқат: кимдир омади чопиб, марварид-дурга эга чиқади, кимдир заҳмат чекиб қуруқ чиғаноқ-ла кифояланади”. Милева МАРИЧ “Даҳоликнинг калити – сирларингни ошкор қилмасликда”. Альберт ЭЙНШТЕЙН* 1987 йили ХХ аср кашф этган даҳо Альберт…

Адабиёт – Ватандай муқаддас

Шоир Усмон Азим билан суҳбат – Айрим шоирларнинг ёрқин истеъдоди ҳаётининг ёшлик палласида намоён бўлса, айримларининг, аксинча, сочлари оқаргандан кейин “мевалари пишади”. Сиз ижодий фаолиятингизни қандай баҳолаган бўлар эдингиз? – Адабиёт ҳавасмандларига адабиётдаги аҳвол ҳам,…

Тарозини тўғри тортиш эҳтиёжи

Адиб Омон Мухтор ва адабиётшунос Йўлдош Солижонов суҳбати Йўлдош Солижонов: Омонжон! Сиз билан кўп йиллардан буён танишмиз, дўстмиз. Илк ижодий қадамларингиздан бошлаб, ҳам назмда, ҳам насрда, ҳам драма, ҳам таржима соҳасида етук асарлар яратиб  келаётганингиздан…

Муаммонинг кўзи очилса…

Адабиётшунос олим, филология фанлари доктори Иброҳим ҲАҚҚУЛ билан суҳбат – Иброҳим ака, суҳбатларингизнинг бирида: “Буюк аждодларга муносиб ворис бўлишнинг бош шарти – худди ўшаларга ўхшаб доимий ва қатъият ила олдинга ҳаракат қилиш”, деган эдингиз. Назарингизда,…

“Ҳақ йўли албатта бир ўтилғуси…”: Рауф Парфи билан Аъзам Ўктам суҳбати

Юзма-юз келгандек гўё ўт ва сув, Юзма-юз келади шоир ва замон. Рауф ПАРФИ, 1964 йил Рауф Парфи турадиган уйга қўнғироқ қилдим. Гўшакни ўзи олди. “Ассалому алайкум”, дейман. Ҳар доимги хитоб келади у ёқдан: “Э-э, ўзлари?”…

Тилак Жўра ёди: Дилгир ва дилбар & Сирли Тилак Жўра & Шоир армони

Тилак Жўрани таниган-билганлар, аввало, ажойиб инсон, дилбар шоир, дилкаш дўст сифатида ёдга олишади. Шоир ҳаёт бўлганида ўтган 2017 йили 70 ёшни қарши олган бўларди. Тилак Жўранинг ўғли, қадрдон шогирд-укалари у ҳақда замондошларининг хотира- мақолаларини жамлаб,…

Тоҳир Қаҳҳор. Навоийнинг қўллари

Ўтган асрнинг 60-70 йилларида адабиётимизга ўзбек шеъриятини мазмун ва шакл, энг муҳими, бир оз бўлса-да ғоявий жиҳатдан янги йўлга бура олган ёш тўлқинлар кириб келди. Азиз Абдураззоқ, Ҳусниддин Шарипов, Тўра Сулаймон, Эркин Воҳидов, Хайриддин Салоҳ,…

Саида Зуннунова. Қийналсам ҳам пок яшай… (Қатағон йиллари кундалиги)

9.09.1951. Афсуски, бу дафтарни тутиш фикри хаёлимга жуда кеч келди. Афтидан, умидсизланиб кетган эканман. Кеча университетга бораётиб Саъдий домлани (адабиётшунос олим, САГУ домласи Абдураҳмон Саъдий – таҳр.) кўрдим. Унинг “Қаламга олинган нарса йўқолмайди, яхши ният…