Категория архивов: Ижод ва эътиқод

Адабиёт – Ватандай муқаддас

Шоир Усмон Азим билан суҳбат – Айрим шоирларнинг ёрқин истеъдоди ҳаётининг ёшлик палласида намоён бўлса, айримларининг, аксинча, сочлари оқаргандан кейин “мевалари пишади”. Сиз ижодий фаолиятингизни қандай баҳолаган бўлар эдингиз? – Адабиёт ҳавасмандларига адабиётдаги аҳвол ҳам,…

Тарозини тўғри тортиш эҳтиёжи

Адиб Омон Мухтор ва адабиётшунос Йўлдош Солижонов суҳбати Йўлдош Солижонов: Омонжон! Сиз билан кўп йиллардан буён танишмиз, дўстмиз. Илк ижодий қадамларингиздан бошлаб, ҳам назмда, ҳам насрда, ҳам драма, ҳам таржима соҳасида етук асарлар яратиб  келаётганингиздан…

Муаммонинг кўзи очилса…

Адабиётшунос олим, филология фанлари доктори Иброҳим ҲАҚҚУЛ билан суҳбат – Иброҳим ака, суҳбатларингизнинг бирида: “Буюк аждодларга муносиб ворис бўлишнинг бош шарти – худди ўшаларга ўхшаб доимий ва қатъият ила олдинга ҳаракат қилиш”, деган эдингиз. Назарингизда,…

“Ҳақ йўли албатта бир ўтилғуси…”: Рауф Парфи билан Аъзам Ўктам суҳбати

Юзма-юз келгандек гўё ўт ва сув, Юзма-юз келади шоир ва замон. Рауф ПАРФИ, 1964 йил Рауф Парфи турадиган уйга қўнғироқ қилдим. Гўшакни ўзи олди. “Ассалому алайкум”, дейман. Ҳар доимги хитоб келади у ёқдан: “Э-э, ўзлари?”…

Тилак Жўра ёди: Дилгир ва дилбар & Сирли Тилак Жўра & Шоир армони

Тилак Жўрани таниган-билганлар, аввало, ажойиб инсон, дилбар шоир, дилкаш дўст сифатида ёдга олишади. Шоир ҳаёт бўлганида ўтган 2017 йили 70 ёшни қарши олган бўларди. Тилак Жўранинг ўғли, қадрдон шогирд-укалари у ҳақда замондошларининг хотира- мақолаларини жамлаб,…

Тоҳир Қаҳҳор. Навоийнинг қўллари

Ўтган асрнинг 60-70 йилларида адабиётимизга ўзбек шеъриятини мазмун ва шакл, энг муҳими, бир оз бўлса-да ғоявий жиҳатдан янги йўлга бура олган ёш тўлқинлар кириб келди. Азиз Абдураззоқ, Ҳусниддин Шарипов, Тўра Сулаймон, Эркин Воҳидов, Хайриддин Салоҳ,…

Саида Зуннунова. Қийналсам ҳам пок яшай… (Қатағон йиллари кундалиги)

9.09.1951. Афсуски, бу дафтарни тутиш фикри хаёлимга жуда кеч келди. Афтидан, умидсизланиб кетган эканман. Кеча университетга бораётиб Саъдий домлани (адабиётшунос олим, САГУ домласи Абдураҳмон Саъдий – таҳр.) кўрдим. Унинг “Қаламга олинган нарса йўқолмайди, яхши ният…

Шомирза Турдимов. Эргаш Жуманбулбул ўғли

Ўзбек бахши шоирлари дейилганда, рўйхатлар Эргаш шоир, Фозил шоир, Пўлкан шоир, Ислом шоир номлари билан бошланади. Бу саноқда Эргаш Жуманбулбул ўғли алоҳида ўрин тутади. Ўзбекистон қаҳрамони, шоир Абдулла Орипов таърифи билан айтилса, “Ўзбек адабиётининг Навоийси…

Рауф Парфи поэтик оламига назар

Кейинги пайтлари ўзбекнинг икки бетакрор шоири – Рауф Парфи ва Шавкат Раҳмон ижоди, шахсиятига бот-бот мурожаат этилаётир. Бу фақат “таваллуд кун” ёки “юбилей” атрофидаги гаплар эмас, албатта. Улар ҳақидаги мубоҳасаю мунозаралар қизигандан-қизимоқда. Энг муҳими, бу…

Асқад Мухтор. Шеър – шоирнинг ижтимоий виждони

Бундан йигирма йилча аввал мен Рауф Парфининг илк шеърларини матбуотга тавсия этган эдим. Маълумки, ҳар қандай тавсия ишонч ва масъулият ҳислари билан боғлиқ бўлади. Ўтган йиллар Рауф Парфига нисбатан бу ҳисларимни синаш учун етарли асос…

-30+: Ўттиз йил нари-берисида

Биз кўп нарса ютдик ва (эҳтимол) ундан-да кўпроқ ютқаздик. Иложсизлик,  қўнимсизлик, дарбадарлик, устига устак, абадий майда муаммолар, етишмовчилигу тушунмовчиликлар жуда кўп вақтимизни еди, гул ёшлигимизнинг қайта берилмас олтин онларини, бетакрор соҳир дамларини ютиб юборди, куч-қувватимизни…

Фикр парвоз истайди

Адабиётшунос олим Қозоқбой ЙЎЛДОШЕВ билан суҳбат – Қозоқбой ака, бу гал сизни адабиётшунос олим эмас, фикрчан бир зиёли сифатида суҳбатга тортмоқчимиз. Шамс Табризий Жалолиддин Румий қўлидан китобни юлқиб олиб ҳовузга улоқтиргани ёки Бобо Фараж Нажмиддин…

«Ютқазмадим, ютмадим ҳам»

Адабиётшунос Мирзааҳмад Олим билан суҳбат I. ИБТИДО – Фаррух, сиз Бухорога келиб, «JannatMakon» журнали учун суҳбат уюштирмоқчи эканингизни телефон орқали айтганингиздан кейин, биласизми, нималарни ўйладим? Келинг, айримларини айтай: – «Эҳ, Фаррух, Фаррух… Нега суҳбат учун…

Сўз хизматида кечаётган умр (Маҳмуд Саъдий билан суҳбат)

– Инсоннинг шаклланишида, ҳатто, пайти келиб касб танлашида оиланинг, болаликнинг ўрни муҳим. Боланинг оила муҳити, унинг муаммолари – иссиқ-совуғини эрта англаши, ундаги қийинчиликларга аралашиб яшаши баъзан унинг келажагини ҳам белгилаб қўяди. Тенгдошлари кўча чангитиб юрганда,…

Йўлдош Солижонов. Ҳақиқат излаган адиб

“Ҳамза Ҳакимзода Ниёзий кўзи очилибдики, қулоғи меҳнаткаш халқ кўксида бўлган, халқнинг дардига малҳам қидириб ҳар ёнга бош урган кимса, эски ўзбек зиёлиларининг ҳалол қисмига мансуб киши эди. Ҳамза Ҳакимзода асарларининг халққа бу қадар яқин ва…

Беҳзод Фазлиддин. Таҳрирсиз хаёллар

Баъзилар ижод жараёнини қўзилатиш мавсуми деб ўйлайди, чоғи, кунда кунора хит қилади: “Янгисидан борми? Яна китоб чиқдими?” Ўзини ҳурмат қилган ҳар қандай ижодкор бундай саволларни айланиб ўтади. “Адабий қўзилатиш”ни қойиллатиб уддалаётган – пайдар пай “китоб”…

Тут гуллаган пайт. Рауф Парфи билан суҳбат

Биз – Одам Ато, Момо Ҳаво зурёдлари қувилган жаннатимизга қайтиш йўлини излаймиз. Яратган ҳаммамизни бир манзилда кутади. Лекин қайтгувчиларнинг йўллари бетакрор. Йўллар кесишади, бир-бирига ўхшайди, қайсинисидир бошқасини такрорлаётгандек туюлади. Дунёга қанча Одам насли келиб-кетса, шунча…

Эътиқодингиз қандай?

«Эски оғриқлар» туркумидан Ўзини англашга уринган кишининг ҳаёти ҳамма замонда оғир кечган. Айниқса, у мудом ташқи таъсирлар қуршовида бўлса. Аслида-ку, инсон учун энг катта муаммо, энг кучли “тўсиқ” унинг “ўз”идир. Демак, аввало, ўзини енга олгангина…

Lev Tolstoy. Nikolay II ga maktub | Лев Толстой. Николаю II

Марҳаматли биродар! Сизга мурожаат қилишимнинг боиси – Сизни нафақат шоҳ деб билганим, балки Сизни ўзимга биродар бир инсон деб билганимдандир. Қолаверса, мен сизга баайни нариги дунёдан ёзмоқдаман, чунки қазойим яқин қолди. Аммо Сизнинг бугунги кунда…

Ғафур Ғулом & Асқад Мухтор: “Вақт”

Ғафур ҒУЛОМ ВАҚТ Ғунча очилгунча ўтган фурсатни Капалак умрига қиёс этгулик, Баъзида бир нафас олғулик муддат – Минг юлдуз сўниши учун етгулик. Яшаш соатининг олтин капгири Ҳар бориб келиши бир олам замон. Коинот шу дамда…