Категория архивов: Ижод ва эътиқод

Lev Tolstoy. Nikolay II ga maktub | Лев Толстой. Николаю II

Марҳаматли биродар! Сизга мурожаат қилишимнинг боиси – Сизни нафақат шоҳ деб билганим, балки Сизни ўзимга биродар бир инсон деб билганимдандир. Қолаверса, мен сизга баайни нариги дунёдан ёзмоқдаман, чунки қазойим яқин қолди. Аммо Сизнинг бугунги кунда…

Ғафур Ғулом & Асқад Мухтор: “Вақт”

Ғафур ҒУЛОМ ВАҚТ Ғунча очилгунча ўтган фурсатни Капалак умрига қиёс этгулик, Баъзида бир нафас олғулик муддат – Минг юлдуз сўниши учун етгулик. Яшаш соатининг олтин капгири Ҳар бориб келиши бир олам замон. Коинот шу дамда…

Ўрхон Помуқ. Отамнинг жамодони (Нобел маърузаси)

2006 йили Нобел мукофотига лойиқ кўрилган туркиялик адиб Ўрхон Помуқнинг Швеция пойтахти Стокголмда сўзлаган нутқи тўла матни Ўлимидан икки йил олдин отам менга қўлёзмалари, қайднома ва дафтарлари билан тўла кичик бир жомадон берди. Ҳар доимгидек…

Таҳрирсиз хаёллар

Нур нурни… қоронғида топади. *** Айни навқиронлик палласида жувонмарг этилган миллатпарвар, ҳақсевар ижодкор-шахслар, барибир, эрта ўлиб кетарди; Худо асраб зулму оммавий жаҳолат тузоғидан омон қолган тақдирда ҳам, бундай саркаш руҳ, дардхўр юрак, ўта безовта виждон…

Жамол Камол. Фикрсизлик фожиаси

Ақл – Аллоҳнинг ер юзидаги тарозусидир. Аввал ақл, кейин дин, дейилади ҳадисларда. Яъни, ақли йўқнинг дини йўқ. Мавлоно Жалолиддин Румий демишларки: Ақл юз очса жаҳон кўзгусида, Тийра тортгай кун унинг ўтрусида… Ақл ҳаракатидан фикр майдонга…

Акутагава Рюноскэ. Ҳузурбахш азоб, қувончбахш ғусса

МИТТИ ФИКРЛАР ДОСТОЕВСКИЙ. Унинг романлари иблисни ҳам маъюс торттирувчи масхараомуз образларга бой. ФЛОБЕР. У мени зерикишдан ҳам гўзаллик топишга ўргатди. Эдгар ПО. Сфинксни яратиш учун у анатомияни ўрганди. Ўзидан кейинги авлодларни ҳайратга сола олгани сири…

ОЛИМ АДАШСА – ОЛАМ АДАШАР

Адабиётшунос олим Умарали НОРМАТОВ билан суҳбат – Умарали ака, ижозатингиз билан суҳбатимизни бугунги ўзбек фани ҳақидаги мулоҳазалардан бошласак. Юртимиз фани янгиланиш, ўзгариш даврини бошдан кечиряпти. Кўз тегмасин, табиий ва гуманитар фанлар бўйича жаҳонга бўйлашиб, оламшумул…

Асқад Мухтор. Ўзим ва шеър ҳақида

Ҳамма биладики, одамнинг ўзи тўғрисида ёзиши жуда ноқулай. Мен биографиямда арзигулик муҳим воқеа йўқ, деб бу ноқулай ҳолатдан осонгина қутулмоқчи ҳам бўлдим. Лекин, ўйлаб қарасам, бу мантиқсиз бўлар экан. Одам ўз Ватанида, унинг гўзалликлари, ўзгаришлари…

“Мен одам эдим-ку, инсон фарзанди…”

Мактабда, кейин дорилфунунда ўқиб юрган вақтларимиз баъзан исботи билан, баъзида шунчаки, йўл-йўлакай, бир тўп ижтимоий қонун-қоидаларни ёдлатишган. Зиёли одам шуларни албатта билиши лозим, деган ақида билан биз ҳам уларни кўр-кўрона миямизга сингдириб олаверганмиз. Бу қонун-қоидалар…

“Сен фикрни шахс билгил…”

Адабиётшунос олим Иброҳим Ҳаққул билан шоир Фахриёр суҳбати ФАХРИЁР: – Иброҳим ака, адабиёт зиммасига ҳар ким ўзича вазифа юклайди. Кимдир уни миллатнинг оғирини енгил, мушкулини осон қилиши керак деса, бошқа биров адабиёт нафис санъат тури…

Янглиш Эгамова: “Таржимонлик – санъаткорликдир”

– Янглиш опа, сиздан даставвал узоқ йиллардан бери ҳамнафас бўлиб келаётганингиз – немис адабиётига қай тариқа меҳр қўйганингиз ҳақида сўрасам. Маълумки, немис адабиёти шарқ адабиёти сингари мустаҳкам илдизларга, кўп асрлик тарихга эга. Айтинг-чи, бу олам…

Эрнест Ҳемингуэй. Ёзувчи ва уруш

(Америка ёзувчиларининг 1937 йил июн ойида бўлиб ўтган 2-конгрессида сўзланган нутқ) Ёзувчининг вазифаси ўзгармайди. Унинг ўзи ўзгаради, вазифаси эса ўша-ўшалигича қолаверади. Бу вазифа ҳар доим рост ёзиш ва асил моҳиятни ўқувчининг онгу шууридан жой оладиган…

Тоғай Мурод. Ёш қаламкашларга тилакларим

Биродар, сизга айтажак уч оғиз гапим бор. 1. Биродар, фақат ёлғиз одам асар излайди. Фақат ёлғиз одам асар топади. Фақат ёлғиз одам асар яратади. Ана шу ёлғиз одам Ёзувчилар уюшмаси остонасидан кириб келади. У зот…

Шавкат Раҳмон: «Бошқа оламлар бор, бошқа оламлар…»

Шубҳасиз, Шавкат Раҳмоннинг булардан ҳам бақувватроқ шеърлари, гўзал рубобий битиклари бор. Лекин ҳозир зулфиқорруҳ шоирнинг шу курашчан, исёнкор, ўз ўрнида, тоғлар хўрсиниғидай оғир ва дардчил сатрларини ҳавола этгим келди. Эҳтимол, янги ўзбек шеъриятида бадиият борасида,…

Франц Кафка: «Санъат туб моҳияти билан фожиали»

Густав Яноухнинг «Кафка билан суҳбатлар»идан – Сизнинг шеърларингизда ҳали шовқин кўп. Бу ёшликка хос ҳолат, бу тириклик қувватининг керагидан ортиқ даражадалигидан далолат. Ўз-ўзича бу шовқин гўзал, гарчи санъатга алоқаси бўлмаса-да. Аксинча! Шовқин маънодорликка халал беради.…

Яхшилик ажрсиз қолмайди (Носир Фозилов билан гурунг)

— Носир оға, хўп десангиз, “Ҳидоят” ўқувчиларига сизни таништирмоқчи эдик… — Мен 1929 йили Туркистоннинг Кориз қишлоғида туғилганман. Хўжа Аҳмад Яссавий мақбараси яқинида яшаган Носирбой исмли кишининг кейинчалик советлар мусодара қилган уйида очилган мактабда савод…

Мўъжизани ким яратади?

Ёзувчи Абдуқаюм ЙЎЛДОШЕВ билан суҳбат – Абдуқаюм ака, сиз ўтган асрнинг 90-йилларида, бозор иқтисодиёти талотумларида суяги қотган адабий авлодга мансубсиз. Шу боис юртимизда илму маърифатнинг мавқеи тобора ошиб бораётгани – от айланиб қозиғини топаётганини айрича…

Абдулла Жаббор. Мен билган ва билмаган Машраб & Кўзгу парчалари

Мамлакатимизнинг мустақилликка эришгани бизга мумтоз адабиётимиз намояндалари, жумладан, Раҳимбобо Машраб Намангоний шахси ва ижодининг камситилган ёки хаспўшланган жиҳатларини холис баҳолаш имкониятларини берди. Маданиятимиз тараққиёти йўлларида ўз шаъни, қадр-қиммати, том моҳиятини турли маломатлардан ҳимоя қилиб келган…

Муҳаммад Хайруллаев. Ҳатлаб ўтилган китоб

Фарғона шаҳрида “Коммуна” (ҳозирги “Фарғона ҳақиқати”) газетаси таҳририятда ишлаб юрган пайтларим эди. У вақтларда отахон шоиримиз Ғафур Ғуломнинг вақти-вақти билан Фарғонага келиб, беш-олти  кун  мобайнида вилоятни айланиб чиқадиган одати бор эди. Лекин шунчаки меҳмон бўлиб,…

Ҳусан Карвонли. Китоб ўқишни биласизми? & Икки йўл синтези & Адабиётми, литература?

КИТОБ ЎҚИШНИ БИЛАСИЗМИ? Биринчи ўқиган китобимни яхши эслайман. 2-синфда  ўқирдим. Уйимиз токчасидан топиб олган эдим уни. «Қичан» деган қисса, бир қирғиз ёзувчисининг асари. Кейин «Қирқ беш кун», «Олтин водийдан шабадалар», «Қиз узатиб борганда…», «Машъал»… хуллас,…