Категория архивов: Ижод ва эътиқод

ОЛИМ АДАШСА – ОЛАМ АДАШАР

Адабиётшунос олим Умарали НОРМАТОВ билан суҳбат – Умарали ака, ижозатингиз билан суҳбатимизни бугунги ўзбек фани ҳақидаги мулоҳазалардан бошласак. Юртимиз фани янгиланиш, ўзгариш даврини бошдан кечиряпти. Кўз тегмасин, табиий ва гуманитар фанлар бўйича жаҳонга бўйлашиб, оламшумул…

Асқад Мухтор. Ўзим ва шеър ҳақида

Ҳамма биладики, одамнинг ўзи тўғрисида ёзиши жуда ноқулай. Мен биографиямда арзигулик муҳим воқеа йўқ, деб бу ноқулай ҳолатдан осонгина қутулмоқчи ҳам бўлдим. Лекин, ўйлаб қарасам, бу мантиқсиз бўлар экан. Одам ўз Ватанида, унинг гўзалликлари, ўзгаришлари…

“Мен одам эдим-ку, инсон фарзанди…”

Мактабда, кейин дорилфунунда ўқиб юрган вақтларимиз баъзан исботи билан, баъзида шунчаки, йўл-йўлакай, бир тўп ижтимоий қонун-қоидаларни ёдлатишган. Зиёли одам шуларни албатта билиши лозим, деган ақида билан биз ҳам уларни кўр-кўрона миямизга сингдириб олаверганмиз. Бу қонун-қоидалар…

“Сен фикрни шахс билгил…”

Адабиётшунос олим Иброҳим Ҳаққул билан шоир Фахриёр суҳбати ФАХРИЁР: – Иброҳим ака, адабиёт зиммасига ҳар ким ўзича вазифа юклайди. Кимдир уни миллатнинг оғирини енгил, мушкулини осон қилиши керак деса, бошқа биров адабиёт нафис санъат тури…

Янглиш Эгамова: “Таржимонлик – санъаткорликдир”

– Янглиш опа, сиздан даставвал узоқ йиллардан бери ҳамнафас бўлиб келаётганингиз – немис адабиётига қай тариқа меҳр қўйганингиз ҳақида сўрасам. Маълумки, немис адабиёти шарқ адабиёти сингари мустаҳкам илдизларга, кўп асрлик тарихга эга. Айтинг-чи, бу олам…

Эрнест Ҳемингуэй. Ёзувчи ва уруш

(Америка ёзувчиларининг 1937 йил июн ойида бўлиб ўтган 2-конгрессида сўзланган нутқ) Ёзувчининг вазифаси ўзгармайди. Унинг ўзи ўзгаради, вазифаси эса ўша-ўшалигича қолаверади. Бу вазифа ҳар доим рост ёзиш ва асил моҳиятни ўқувчининг онгу шууридан жой оладиган…

Тоғай Мурод. Ёш қаламкашларга тилакларим

Биродар, сизга айтажак уч оғиз гапим бор. 1. Биродар, фақат ёлғиз одам асар излайди. Фақат ёлғиз одам асар топади. Фақат ёлғиз одам асар яратади. Ана шу ёлғиз одам Ёзувчилар уюшмаси остонасидан кириб келади. У зот…

Шавкат Раҳмон: «Бошқа оламлар бор, бошқа оламлар…»

Шубҳасиз, Шавкат Раҳмоннинг булардан ҳам бақувватроқ шеърлари, гўзал рубобий битиклари бор. Лекин ҳозир зулфиқорруҳ шоирнинг шу курашчан, исёнкор, ўз ўрнида, тоғлар хўрсиниғидай оғир ва дардчил сатрларини ҳавола этгим келди. Эҳтимол, янги ўзбек шеъриятида бадиият борасида,…

Муаммонинг кўзи очилса…

Адабиётшунос олим, филология фанлари доктори Иброҳим ҲАҚҚУЛ билан суҳбат – Иброҳим ака, суҳбатларингизнинг бирида: “Буюк аждодларга муносиб ворис бўлишнинг бош шарти – худди ўшаларга ўхшаб доимий ва қатъият ила олдинга ҳаракат қилиш”, деган эдингиз. Назарингизда,…

Франц Кафка: «Санъат туб моҳияти билан фожиали»

Густав Яноухнинг «Кафка билан суҳбатлар»идан – Сизнинг шеърларингизда ҳали шовқин кўп. Бу ёшликка хос ҳолат, бу тириклик қувватининг керагидан ортиқ даражадалигидан далолат. Ўз-ўзича бу шовқин гўзал, гарчи санъатга алоқаси бўлмаса-да. Аксинча! Шовқин маънодорликка халал беради.…

Яхшилик ажрсиз қолмайди (Носир Фозилов билан гурунг)

— Носир оға, хўп десангиз, “Ҳидоят” ўқувчиларига сизни таништирмоқчи эдик… — Мен 1929 йили Туркистоннинг Кориз қишлоғида туғилганман. Хўжа Аҳмад Яссавий мақбараси яқинида яшаган Носирбой исмли кишининг кейинчалик советлар мусодара қилган уйида очилган мактабда савод…

Мўъжизани ким яратади?

Ёзувчи Абдуқаюм ЙЎЛДОШЕВ билан суҳбат – Абдуқаюм ака, сиз ўтган асрнинг 90-йилларида, бозор иқтисодиёти талотумларида суяги қотган адабий авлодга мансубсиз. Шу боис юртимизда илму маърифатнинг мавқеи тобора ошиб бораётгани – от айланиб қозиғини топаётганини айрича…

Абдулла Жаббор. Мен билган ва билмаган Машраб & Кўзгу парчалари

Мамлакатимизнинг мустақилликка эришгани бизга мумтоз адабиётимиз намояндалари, жумладан, Раҳимбобо Машраб Намангоний шахси ва ижодининг камситилган ёки хаспўшланган жиҳатларини холис баҳолаш имкониятларини берди. Маданиятимиз тараққиёти йўлларида ўз шаъни, қадр-қиммати, том моҳиятини турли маломатлардан ҳимоя қилиб келган…

Муҳаммад Хайруллаев. Ҳатлаб ўтилган китоб

Фарғона шаҳрида “Коммуна” (ҳозирги “Фарғона ҳақиқати”) газетаси таҳририятда ишлаб юрган пайтларим эди. У вақтларда отахон шоиримиз Ғафур Ғуломнинг вақти-вақти билан Фарғонага келиб, беш-олти  кун  мобайнида вилоятни айланиб чиқадиган одати бор эди. Лекин шунчаки меҳмон бўлиб,…

Ҳусан Карвонли. Китоб ўқишни биласизми? & Икки йўл синтези & Адабиётми, литература?

КИТОБ ЎҚИШНИ БИЛАСИЗМИ? Биринчи ўқиган китобимни яхши эслайман. 2-синфда  ўқирдим. Уйимиз токчасидан топиб олган эдим уни. «Қичан» деган қисса, бир қирғиз ёзувчисининг асари. Кейин «Қирқ беш кун», «Олтин водийдан шабадалар», «Қиз узатиб борганда…», «Машъал»… хуллас,…

Муҳиддин Раҳим. Хос ва авом адабиёти

Ҳеч тўхтамасдан ҳаракат қилиб турғон вужудимизга, танимизга сув-ҳаво не қадар зарур бўлса, маишат йўлида ҳар хил қора кирлар ила кирланган руҳимиз учун ҳам шул қадар адабиёт керакдир. Адабиёт яшаса – миллат яшар. Адабиёти(…)нинг тараққийсига чалишмаган…

Зуҳриддин Исомиддинов. Бир қатранинг фаввораси

Тўрт-беш йил аввал Бразилия адиби Пауло Коэлонинг “Алхимик” асарини Озод Шарафиддинов таржимасида қизиқиб ўқиб чиқдик. Бу роман китобхонлар орасида довруқ қозонди, шу боис унинг Аҳмад Отабоев билан Азиз Саид қилган таржималари ҳам илиқ кутиб олинди…

Санъат Маҳмудова. “Энг чиройли табассум” китобидан: Матонат тимсоли

Таниқли журналист, «Меҳнат шуҳрати» ордени соҳибаси Санъат Маҳмудова узоқ йиллик ҳаёт ва ижод изланишлари маҳсули – мақола, очерк, ҳикоя, новеллаю мансураларини “Энг чиройли табассум” номли сайланмасига жамлабди. Кўп йиллар Республика хотин-қизларининг севимли журнали “Саодат”да ишлаб…

Рауф Парфи ёди: Вафо Файзуллоҳ.“Сен кулиб тур, юлдузим…”

Эрта кун хотирланишини ҳамма ҳам бир қур орзу қилар, хаёлига келтирар… Лекин мутлақ ҳақиқатга иқрор бўлишдан бошқа иложимиз йўқ: “Ундан ўзга  ҳар бир нарса ҳалок бўлгувчидир”. (Қасос сураси, 88 ояти). Ҳалок бўлган эса унутилишга маҳкум.…

Тарозини тўғри тортиш эҳтиёжи

Адиб Омон Мухтор ва адабиётшунос Йўлдош Солижонов суҳбати Йўлдош Солижонов: Омонжон! Сиз билан кўп йиллардан буён танишмиз, дўстмиз. Илк ижодий қадамларингиздан бошлаб, ҳам назмда, ҳам насрда, ҳам драма, ҳам таржима соҳасида етук асарлар яратиб  келаётганингиздан…