Категория архивов: Ижод ва эътиқод

Яхшилик ажрсиз қолмайди (Носир Фозилов билан гурунг)

— Носир оға, хўп десангиз, “Ҳидоят” ўқувчиларига сизни таништирмоқчи эдик… — Мен 1929 йили Туркистоннинг Кориз қишлоғида туғилганман. Хўжа Аҳмад Яссавий мақбараси яқинида яшаган Носирбой исмли кишининг кейинчалик советлар мусодара қилган уйида очилган мактабда савод…

Мўъжизани ким яратади?

Ёзувчи Абдуқаюм ЙЎЛДОШЕВ билан суҳбат – Абдуқаюм ака, сиз ўтган асрнинг 90-йилларида, бозор иқтисодиёти талотумларида суяги қотган адабий авлодга мансубсиз. Шу боис юртимизда илму маърифатнинг мавқеи тобора ошиб бораётгани – от айланиб қозиғини топаётганини айрича…

Абдулла Жаббор. Мен билган ва билмаган Машраб & Кўзгу парчалари

Мамлакатимизнинг мустақилликка эришгани бизга мумтоз адабиётимиз намояндалари, жумладан, Раҳимбобо Машраб Намангоний шахси ва ижодининг камситилган ёки хаспўшланган жиҳатларини холис баҳолаш имкониятларини берди. Маданиятимиз тараққиёти йўлларида ўз шаъни, қадр-қиммати, том моҳиятини турли маломатлардан ҳимоя қилиб келган…

Муҳаммад Хайруллаев. Ҳатлаб ўтилган китоб

Фарғона шаҳрида “Коммуна” (ҳозирги “Фарғона ҳақиқати”) газетаси таҳририятда ишлаб юрган пайтларим эди. У вақтларда отахон шоиримиз Ғафур Ғуломнинг вақти-вақти билан Фарғонага келиб, беш-олти  кун  мобайнида вилоятни айланиб чиқадиган одати бор эди. Лекин шунчаки меҳмон бўлиб,…

Ҳусан Карвонли. Китоб ўқишни биласизми? & Икки йўл синтези & Адабиётми, литература?

КИТОБ ЎҚИШНИ БИЛАСИЗМИ? Биринчи ўқиган китобимни яхши эслайман. 2-синфда  ўқирдим. Уйимиз токчасидан топиб олган эдим уни. «Қичан» деган қисса, бир қирғиз ёзувчисининг асари. Кейин «Қирқ беш кун», «Олтин водийдан шабадалар», «Қиз узатиб борганда…», «Машъал»… хуллас,…

Муҳиддин Раҳим. Хос ва авом адабиёти

Ҳеч тўхтамасдан ҳаракат қилиб турғон вужудимизга, танимизга сув-ҳаво не қадар зарур бўлса, маишат йўлида ҳар хил қора кирлар ила кирланган руҳимиз учун ҳам шул қадар адабиёт керакдир. Адабиёт яшаса – миллат яшар. Адабиёти(…)нинг тараққийсига чалишмаган…

Зуҳриддин Исомиддинов. Бир қатранинг фаввораси

Тўрт-беш йил аввал Бразилия адиби Пауло Коэлонинг “Алхимик” асарини Озод Шарафиддинов таржимасида қизиқиб ўқиб чиқдик. Бу роман китобхонлар орасида довруқ қозонди, шу боис унинг Аҳмад Отабоев билан Азиз Саид қилган таржималари ҳам илиқ кутиб олинди…

Санъат Маҳмудова. “Энг чиройли табассум” китобидан: Матонат тимсоли

Таниқли журналист, «Меҳнат шуҳрати» ордени соҳибаси Санъат Маҳмудова узоқ йиллик ҳаёт ва ижод изланишлари маҳсули – мақола, очерк, ҳикоя, новеллаю мансураларини “Энг чиройли табассум” номли сайланмасига жамлабди. Кўп йиллар Республика хотин-қизларининг севимли журнали “Саодат”да ишлаб…

Рауф Парфи ёди: Вафо Файзуллоҳ.“Сен кулиб тур, юлдузим…”

Эрта кун хотирланишини ҳамма ҳам бир қур орзу қилар, хаёлига келтирар… Лекин мутлақ ҳақиқатга иқрор бўлишдан бошқа иложимиз йўқ: “Ундан ўзга  ҳар бир нарса ҳалок бўлгувчидир”. (Қасос сураси, 88 ояти). Ҳалок бўлган эса унутилишга маҳкум.…

Бизни топган хазина

Устоз Маҳмуд Саъдий мени биринчи курслигимда «топиб» олган. Барчага бирдай талабчан, ўз навбатида, меҳрибон бу донишманд инсонга ихлос қўйганлар кўплигини ўша пайтлариёқ ҳис қилганмиз. Ниманидир сезган бўлса керак, ҳали олий ўқув юрти аудиториясига тўла мослашиб…

«Ўз замонасини севган одам унинг қаҳрамонидир»

Шоир ва эстет Абдулла ШЕР билан суҳбат Замонасозларнинг сўзларидан кеч. Умар Хайём – Абдулла ака, қадимда кўпгина файласуфлар шоир-ёзувчи, кўпгина шоир-ёзувчилар файласуф бўлишган. Ҳатто Афлотун ҳам ижодини шеърдан бошлагани тарихдан маълум. Биз севиб ўқийдиган ёзувчилар Сартр…

Абдулла Орипов. Кўрган-билганларим

Менинг туғилиб ўсган, болалигим ўтган жойлар Қарши (қадимги Насаф) шаҳридан беш-ўн чақирим шимолроқ томондаги Қўнғиртов этакларидир. Қўнғиртов дегани у ерда дов-дарахт йўқлиги, кўринишининг кулранг-қўнғир тусда бўлганлигидандир. Қўнғиртовда ягона шўр сувли булоқ бор, уни Қўтирбулоқ дейдилар.…

Омон Мухтор ёди: Баҳром Рўзимуҳаммад. Садоқат

Дўстлик тўғрисида гап кетганида раҳматлик дадам қадимдан нақл келтириб, шундай дер эдилар: дўст уч хил бўлади. Биринчиси – нон дўсти. Яъни, мол-мулкинг, пулинг кўп бўлса сен билан дўстлашишга интиладилар. Икинчиси – жонон дўсти. Яъни чиройли…

Усмон Қўчқор ёди

“ШОИРНИНГ ҚАЛБИДА АЛАМИ БОТИН…” …жавонимни титкилаб ўтирсам, лоп этиб, Усмон Қўчқорнинг “Акссиз садолар” номли китоби чиқиб қолди. Иқтисод қилинган қоғозлар ҳисобига 1986 йилда босилган. Бори-йўғи 64 бет. Фақир “иқтисод қилинган қоғозлар” атамасини негадир қаламкаш ижодига…

Жўра Фозил. Саҳродаги ёлғиз дарахт

Эссе Онам, Ҳикматой Ражаббек қизи вафот этганларида мен 17, Яҳё акам 30 ёшда, отам Абдуваҳоб Фозил эшон ўғли боқий дунёга рихлат қилганларида акам 36, мен 23 ёшда эдим. Оиламиздаги 7 нафар ўғил-қиздан 5 таси уруш,…

Бахтинисо. Шеърлар & Ҳалима Аҳмад. Менга Қуёшни юбор (Бахтинисога мактуб)

*** Агарда қайтмасам… Кузги боғларга Бир насим бўламан, чекинар оғриқ. Кўзимнинг олдида юксаласан сен, Кўзимнинг олдида улғаяр борлиқ. Мен сингиб бораман майсага, ерга, Қайғулар кўксимни топтамас бевақт. Менинг юрагимда чайқалар дунё, Менинг овозимда чучкирар дарахт.…

Шукур Холмирзаев. Адабиёт ўладими?

ШХБундан уч йилча бурун, демак, талай жумҳуриятларнинг собиқ Иттифоқ таркибидан ажралиб чиқиши аниқ бўлиб турган, ҳатто мухториятларда ҳам ғалоғул қўпган, ҳамма нарса ўз номи билан аталиб, асл қадриятлар юзага балқиб чиқаётган ва жамиятнинг устувор устунларига-да танқидий кўз билан қараш авж олган, ит эгасига боқмай қўйган «асов ғалаён»лар замонида кўпларнинг кўзига адабиёт кўринмай қолди; бундай вақтларда «қиёмат қойим» яқинлигидан башорат қилувчилар ҳам пайдо бўлганидек (тарихда бундай башоратлар авж олган даврлар кўп бўлган), оммавий олатасирда кўздан йироқлашган адабиётни ҳам «ўлди»га ёхуд «ўнгланмайдиган касал»га чиқарганларнинг-да овози эшитила бошлади. Читать далее

Бегали Қосимов ёди / Begali Qosimov yodi

Маърифат зиёси Бадиий ижодда истеъдод қадрланади. Истеъдод эгаси ёзган шеърлар, достонлар, ҳикоя ва романлар, албатта, ўз услуби билан алоҳида ажралиб туради. Худди шунингдек, адабиётшуносликда ҳам истеъдодлар ўз сўзи ва илм йўлига, ўз услуби ва назарий…

Оддий инсоний туйғудан… озон қатламига қадар

Ёзувчи ва филолог олим Хуршид ДЎСТМУҲАММАД билан суҳбат – Президент Шавкат Мирзиёевнинг Фанлар академияси аъзолари, етакчи фан намояндалари билан учрашувида миллий академиямиз фаолияти билан боғлиқ  ютуқлар қатори бир талай камчиликлар ҳам тилга олинди. Бутун дунёда…

Чоршамъ. Абадият қўшиғи: Рауф Парфи ҳақида хотиралар

Ўзбекистон халқ шоири Рауф Парфи ижоди қанчалик сеҳрга бой бўлса, ҳаёти ҳам шунчалик сир-синоатга тўла эди. Шоир Чоршамъ (Рўзиев) устози Рауф Парфи ҳақидаги хотираларидан иборат “Абадият қўшиғи” номли тўплам нашр эттирди. Қуйида ушбу китобдан парча…