Категория архивов: Ижод ва эътиқод

Сергей Есенин. Ўзим ҳақимда / О себе & Шеърлар / Стихотворения

ЎЗИМ ҲАҚИМДА 1895 йилнинг 25 сентябрида Рязань губернияси Рязань уезди Кузьмин волости Константиново қишлоғида дунёга келдим. Икки ёшимда она томондан ўзига тўқ бувам тарбиясига берилган эканман. Болалигим бувамнинг уч нафар бўз ўғли билан ўтди. Тоғаларим…

Носиржон Жўраев. “…Мени ҳеч ким соғинмаган шом…” ёхуд Усмон Азимнинг “рамка”га тушмаган портрети

Мактаб дарсликлари таъсиридан энди чиққан кезларим эди. Тошкент ҳавосига кўникиб улгурмай, қўлимга “Усмон Азим” тушиб қолди. Кўп ўқидим, такрор ўқидим. Шеърдан шеърга кўчаётиб тушуниб қолдимки, бу шоирнинг чарслиги, “муросасиз”лиги, ҳамма бир ёқдан келса – унинг…

Виктор Алимасов. Лермонтов ҳақида мақола

“Ким дунёни мендек эрта англади?!” Ривоят қилишларича, Одам Ато билан Момо Ҳавво беҳиштдан қувилганидан буён инсон ҳудосифат бўлиш ва оламни ўзига бўйсундириш истаги билан яшайди. Бу истакни ижодкорлар, айниқса, инсон эҳтиросларини илоҳий сифат, оламни эса…

Ҳегел. Санъатнинг мақсади

Биз инсон бу мазмунни бадиий асар шаклида яратар экан, кандай манфаатларга асосланиб иш кўради, ўз олдига қандай мақсадлар қўяди, деган савол қўямиз. Бу, аслида, бадиий асарга ёндашишнинг учинчи жиҳати бўлиб, уни ҳар томонлама ва чуқур…

Ҳаким Сатторий. Тургенев турткиси. Эссе (Охири)

Охири. Бошланиши мана бу саҳифада *** Иван Сергеевич Тургенев кўплаб ижодкорлар каби дастлабки қадамларини шеър ёзишдан бошлаганди. Албатта, бу машқлар ўша даврнинг машҳур шоирлари, хусусан, Пушкин ижодига тақлиддан иборат эди. Уларнинг бир дастасини Москва давлат…

Ҳаким Сатторий. Тургенев турткиси

Давоми. Бошланиши мана бу саҳифада *** “Хорь ва Калинич”да рус ҳаётига хос бўлган шундай воқеалар ҳикоя қилинади: у Орлов (ёзувчининг ота юрти) ва Калуга (она юрти) одамларининг феъл-атворини таққослашдан бошланади. Шу қиёсда ватанининг бутун қиёфаси…

Расул Ҳамзатов. Улуғ шеърият учун / Расул Гамзатов. За большую поэзию

ХХ асрнинг улуғ шоирларидан бири, авар халқининг севимли фарзанди Расул Ҳамзатов номи ўзбек китобхонларига яхши таниш. Дунё адабиётида ўз овозига эга бўлган бу ижодкорнинг адабиёт, шеърият, ватан ва инсонийлик мавзусида битилган асарлари ҳам ўзига хосдир.…

Ҳаким Сатторий. Тургенев турткиси

Эссе Фикр тошни ёрар. Ҳикматли сўз. Публицистика поэзия эмас, бироқ у поэзиядан баланд бўла олади. И.С.Тургенев. Бир замонлар мафкура полигони сифатида адабиёт буғдойзорга айлантирилгани рост. Агар хўжайиннинг ноғорасига ўйнасанг ва унинг қўшиғини куйласанг, бу ризқ-рўз…

Жек Лондон. Ҳаётнинг ёзувчилик фалсафаси

Умрининг сўнгига қадар енгил-елпи ёзилган битикларни етказиб беришни ўзига касб қилиб олган адабий “косиб” яхшиси, ушбу мақолани ўқимай қўя қолсин: вақтини беҳуда сарфлаб, кайфиятини бузгани қолади, холос. Мақола қўлёзмани қандай жойлаштириш, материални қандай ишлаш ҳақидаги…

Вафо Файзуллоҳ. “Тонг ёқаси”да ёхуд мангу ёш шоир ривояти

Эссе (Йигирма ёш шоир китобига йигирма йилдан кейин нимадир демоқ) Эмишки, Тангри таоло Одамнинг мусибат ёмғиру қорларидан эзилаверганини кўриб,унингзуваласида Ўзи қўшиб яратган ужмоҳдаги жунунваш ёруғлик – ажабтовур феълни дардига даво мақомида Ерга индирди. Балки, ердан…

Вақт инсонсиз ҳеч нарса!

Асқад Мухтор шеъриятида умр ва инсон моҳияти Ўзбекистон халқ ёзувчиси Асқад Мухтор салмоқли қиссаю романлар, бадиий таржималар, кўплаб ўткир публицистик мақолалар баробарида шеъриятда ҳам етук асарлар яратди. Айниқса, ўзбек фалсафий-интеллектуал лирикаси тараққиётида унинг ҳиссаси катта…

Эрнест Ҳемингуэй. Маэстро савол беради

(Бўронли денгиздан мактуб) Таниқли америкалик ёзувчи, Нобел мукофоти совриндори (1954) Эрнест Ҳемингуэй(1899-1961)нинг “Маэстро савол беради” очерки  XX асрнинг 30-йиллари биринчи ярмидаги журналистлик фаолияти давомида ёзилган. Адибнинг бу даврдаги публицистикасида унинг адабиёт ва ёзувчилик хусусидаги, ёзувчилик…

Ёшлар давраси: Ҳусан Мақсуд. Бутунлик истаги & Бобур Элмурод. Шеърлар

Бутунлик истаги Ассалому алайкум, Бобур! Омонмисиз? Рўзғорни ғор дейдилар, шу ғорнинг кенг йўлларида саломат одимлаяпсизми? Яқинда борганимиз – ўша шеърхонлик кечасида “Фотоаппарат ва мен” деган шеърингизни ўқидингиз. Бундан беш-олти йил аввал сизни айнан шу шеър…

Одил Икром. Шеър тақдири & Шеърлар

ШЕЪР ТАҚДИРИ Шеър балосига қачон йўлиққанимни, ҳарчанд уринмай, эслай олмайман. Қишлоғимиздаги бир имонли отиндан яширинча сабоқ олиб юрган опам, қўли бўшади дегунча, араб имлосидаги қалин жилдли китобни очиб, азбаройи кўп эшитмоқдан менга деярли ёд бўлиб…

Ҳаёт – бурчдир. Гёте ҳикматлари

* * * Инсон бўлиш – курашчи бўлмоқликдир. * * * Натижа – ишга берилган баҳо. * * * Энг кулгили хоҳиш – барчага ёқиш истаги. * * * Ишонтириш – ҳар қандай илмнинг ибтидоси…

Хуршид Даврон: Адабиёт ҳам комиллик истаган Инсон йўлидир

20 январ – таниқли адиб, тарихшунос, Ўзбекистон халқ шоири Хуршид Даврон таваллуд топган кун. Глобал тармоқ орқали ҳам қалбларни маърифат нуридан баҳраманд этаётган устоз ижодкорга сиҳат-саломатлик, миллат маънавияти йўлидаги хайрли ишларида куч-қувват тилаймиз. «Абдулла Ориповдан…

Набижон Боқий. Шукур аканинг боғи

Эссе Ёрсиз ҳам бодасиз Маккага бормоқ не керак, Иброҳимдин қолғон ул эски дўконни на қилай?! Бобораҳим МАШРАБ Ўзбекистон ёзувчиларининг Арғин қишлоғи ўрамида жойлашган Дўрмон қўрғончасида Шукур Холмирзаевнинг олти-етти сотих чамаси боғ-ҳовлиси бор. Киночилар оромгоҳи ёнидан…

Чўлпоннинг «Тонг сирлари» шеърий тўпламига сўзбоши

Баъзи бир ўртоқлар Чўлпонни йиғлоқ, деб айбситадирлар. Балки ҳақлари ҳам бордир. Чунки, унинг: Чечаклар ўскуси кўз ёшларимдан Бўғинлар унгуси ўйлашларимдан… — деб ҳасратланиши бизнинг кўз ўнгимизда «йиғлоқ» бир шоирни гавдаландирадир. Бироқ, шоир шу тўккан кўз…

Раҳимжон Раҳмат. Шоирлигимдан ийманаман

Мен ҳар доим, ҳамма жойда, ҳатто ўзимдан ҳам шоир эканлигимни яширишга интиламан. Чунки шоирлик инсоннинг қадр-қимматини оширадиган касб ёки ҳунар эмас, балки у баъзан-баъзан хуруж қилиб турадиган ғалати бир дарддир. Баъзилар: “Мен – заргарман!”, деб…

Рауф Парфи қўлёзма мақолалари: Фитрат ва Чўлпон шеърияти ҳақида

ФИТРАТ ШЕЪРИЯТИ Абдурауф Фитрат шеърияти ҳақида сўз кетганда шуни айтиш керакки, шоир илк шеъридан бошлаб Турк Дунёсини, Туркистон бирлиги, истиқлол ғоясини илгари сурди, у турк дунёсига миллатпарвар ва ёниқ шоир сифатида танилган эди. Бу ҳақда…