Категория архивов: Ижод ва эътиқод

Жек Лондон. Ҳаётнинг ёзувчилик фалсафаси

Умрининг сўнгига қадар енгил-елпи ёзилган битикларни етказиб беришни ўзига касб қилиб олган адабий “косиб” яхшиси, ушбу мақолани ўқимай қўя қолсин: вақтини беҳуда сарфлаб, кайфиятини бузгани қолади, холос. Мақола қўлёзмани қандай жойлаштириш, материални қандай ишлаш ҳақидаги…

Вафо Файзуллоҳ. “Тонг ёқаси”да ёхуд мангу ёш шоир ривояти

Эссе (Йигирма ёш шоир китобига йигирма йилдан кейин нимадир демоқ) Эмишки, Тангри таоло Одамнинг мусибат ёмғиру қорларидан эзилаверганини кўриб,унингзуваласида Ўзи қўшиб яратган ужмоҳдаги жунунваш ёруғлик – ажабтовур феълни дардига даво мақомида Ерга индирди. Балки, ердан…

Вақт инсонсиз ҳеч нарса!

Асқад Мухтор шеъриятида умр ва инсон моҳияти Ўзбекистон халқ ёзувчиси Асқад Мухтор салмоқли қиссаю романлар, бадиий таржималар, кўплаб ўткир публицистик мақолалар баробарида шеъриятда ҳам етук асарлар яратди. Айниқса, ўзбек фалсафий-интеллектуал лирикаси тараққиётида унинг ҳиссаси катта…

Эрнест Ҳемингуэй. Маэстро савол беради

(Бўронли денгиздан мактуб) Таниқли америкалик ёзувчи, Нобел мукофоти совриндори (1954) Эрнест Ҳемингуэй(1899-1961)нинг “Маэстро савол беради” очерки  XX асрнинг 30-йиллари биринчи ярмидаги журналистлик фаолияти давомида ёзилган. Адибнинг бу даврдаги публицистикасида унинг адабиёт ва ёзувчилик хусусидаги, ёзувчилик…

Ёшлар давраси: Ҳусан Мақсуд. Бутунлик истаги & Бобур Элмурод. Шеърлар

Бутунлик истаги Ассалому алайкум, Бобур! Омонмисиз? Рўзғорни ғор дейдилар, шу ғорнинг кенг йўлларида саломат одимлаяпсизми? Яқинда борганимиз – ўша шеърхонлик кечасида “Фотоаппарат ва мен” деган шеърингизни ўқидингиз. Бундан беш-олти йил аввал сизни айнан шу шеър…

Одил Икром. Шеър тақдири & Шеърлар

ШЕЪР ТАҚДИРИ Шеър балосига қачон йўлиққанимни, ҳарчанд уринмай, эслай олмайман. Қишлоғимиздаги бир имонли отиндан яширинча сабоқ олиб юрган опам, қўли бўшади дегунча, араб имлосидаги қалин жилдли китобни очиб, азбаройи кўп эшитмоқдан менга деярли ёд бўлиб…

“Ҳақ йўли албатта бир ўтилғуси…”: Рауф Парфи билан Аъзам Ўктам суҳбати

Юзма-юз келгандек гўё ўт ва сув, Юзма-юз келади шоир ва замон. Рауф ПАРФИ, 1964 йил Рауф Парфи турадиган уйга қўнғироқ қилдим. Гўшакни ўзи олди. “Ассалому алайкум”, дейман. Ҳар доимги хитоб келади у ёқдан: “Э-э, ўзлари?”…

Ҳаёт – бурчдир. Гёте ҳикматлари

* * * Инсон бўлиш – курашчи бўлмоқликдир. * * * Натижа – ишга берилган баҳо. * * * Энг кулгили хоҳиш – барчага ёқиш истаги. * * * Ишонтириш – ҳар қандай илмнинг ибтидоси…

Хуршид Даврон: Адабиёт ҳам комиллик истаган Инсон йўлидир

20 январ – таниқли адиб, тарихшунос, Ўзбекистон халқ шоири Хуршид Даврон таваллуд топган кун. Глобал тармоқ орқали ҳам қалбларни маърифат нуридан баҳраманд этаётган устоз ижодкорга сиҳат-саломатлик, миллат маънавияти йўлидаги хайрли ишларида куч-қувват тилаймиз. «Абдулла Ориповдан…

Набижон Боқий. Шукур аканинг боғи

Эссе Ёрсиз ҳам бодасиз Маккага бормоқ не керак, Иброҳимдин қолғон ул эски дўконни на қилай?! Бобораҳим МАШРАБ Ўзбекистон ёзувчиларининг Арғин қишлоғи ўрамида жойлашган Дўрмон қўрғончасида Шукур Холмирзаевнинг олти-етти сотих чамаси боғ-ҳовлиси бор. Киночилар оромгоҳи ёнидан…

Чўлпоннинг «Тонг сирлари» шеърий тўпламига сўзбоши

Баъзи бир ўртоқлар Чўлпонни йиғлоқ, деб айбситадирлар. Балки ҳақлари ҳам бордир. Чунки, унинг: Чечаклар ўскуси кўз ёшларимдан Бўғинлар унгуси ўйлашларимдан… — деб ҳасратланиши бизнинг кўз ўнгимизда «йиғлоқ» бир шоирни гавдаландирадир. Бироқ, шоир шу тўккан кўз…

Баҳрамандлик бахти

Назири йўқ мутафаккир – даҳо шоир, носир, ғазал мулкининг султони, хамсанавис, зуллисонайн ижодкор, соҳиби девон, мусаввир, муҳаррир, мутасаввиф… Давлат ва жамоат арбоби – муҳрдор, вазир, ҳоким, мураббий, бинокор, бунёдкор, ҳомий, тадбиркор, миллат раҳнамоси… Олим –…

Раҳимжон Раҳмат. Шоирлигимдан ийманаман

Мен ҳар доим, ҳамма жойда, ҳатто ўзимдан ҳам шоир эканлигимни яширишга интиламан. Чунки шоирлик инсоннинг қадр-қимматини оширадиган касб ёки ҳунар эмас, балки у баъзан-баъзан хуруж қилиб турадиган ғалати бир дарддир. Баъзилар: “Мен – заргарман!”, деб…

Рауф Парфи қўлёзма мақолалари: Фитрат ва Чўлпон шеърияти ҳақида

ФИТРАТ ШЕЪРИЯТИ Абдурауф Фитрат шеърияти ҳақида сўз кетганда шуни айтиш керакки, шоир илк шеъридан бошлаб Турк Дунёсини, Туркистон бирлиги, истиқлол ғоясини илгари сурди, у турк дунёсига миллатпарвар ва ёниқ шоир сифатида танилган эди. Бу ҳақда…

Шоирликдан юксакроқ мавқе

Шоирларнинг соғи йўқ, дейишади. Албатта, бундай «касаллик» ҳар кимга ҳам насиб этавермайди. Бутун умр сени безовта қилиб турувчи тоза бир дард ўзингни, одамларни даволайди. Шоирларни «ушлаб» турган ҳам ана шу дард бўлса керак. Одатда шоирларга…

Махсус лойиҳа: Ижод сабоқлари. Эрнест Ҳемингуэй. Ёшлар билан суҳбат & Таржимонга мактубдан

Бугун “йўлсизлик” йўлида юрган ижодкор ёшлар кўп. Кимларни ўқишни, қандай мутолаа қилишни билмай қўлга тушганини ўқиб кетаверадиган, ҳатто ижоднинг бошланғич қоидаларини ўзлаштирмаган қаламкашлар оз эмас. Улар, албатта, яхши бир Устоз мададига муҳтож. Шундай қобилиятли ёшлар…

Қодирийнинг илк устози

Миллат дардини ўз дардига алиштира олиш миссиясини олган ижодкор шахсининг буюк феноменга эврилиш жараёни мураккаб ҳодиса. Абдулла Қодирий, Чўлпон, Фитрат каби зиёлиларнинг ижодкор-шахс мақоми даражасига етишиш йўлидаги босқичларни ўрганиш адабиёт илмидаги бир қанча муаммоларни ечиши…

Шоирлар “Худонинг эркатойлари” эмас!

…Чин шоирлар шеърни ҳаёт, тириклик шарти деб билганлари ҳолда ҳаётни ҳам энг гўзал, бенуқсону баркамол шеърга айлантириш илинжида машаққат чекадилар. Ерга сиғмаган улкан қалбли шоир осонгина шеърга сингиб кетади. Шеър ичида яшаш, сўзларга қарам каби…

Кўз тегмасин!

Йўл-йўлакай Таҳрирсиз хаёллар Тўғрисини айтай, 1980-йиллар охири – 90-йиллар бошида дунё юзини кўрган авлод вакиллари – бугунги ёш ижодкорлар орасидаги самимий муносабат, дўстона алоқаларга ҳавасим келади. Кузатишимча, улар бир-бирини яхши танийди, ўқийди, фикр алмашади, қўллаб-қувватлайди,…

Вақтга мағлуб бўлмайлик

Адабиётшунос олим Иброҳим Ҳаққул билан суҳбат – “Ҳанузгача нима иш қиладиган бўлсам, ёшлик ва ёшларнинг фикр ҳаёти билан боғлашга уринаман”, деган эдингиз. Адашмасам, бугун ёшлар ҳақидаги баҳс-мунозаралардан анча четда тургандексиз. Эҳтимол, бу сукут “танқиддан тубан”…