Категория архивов: Жамият ва маънавият

Иброҳим Ҳаққул. Шеърият – руҳий муносабат

(“Шеърият − руҳий муносабат”. − Тошкент: Ғафур Ғулом номидаги Адабиёт ва санъат нашриёти, 1989) Агар диққат билан мушоҳада юритилса, Яссавийнинг диний-ахлоқий фалсафасида дунёдан юз бурилмайди. Ёмонлик, нодонлик, жаҳолат, молпарастлик иллатларига ривож берган тубан дунёни юракдан…

Жаҳолат тўғрисида ривоят

Алқиссаким, Жуда қадим Жаҳолатлик замонда Бир донишманд улуғ ҳаким Ўтган экан жаҳонда. У кун бўйи Гиёҳ териб Кезиб тоғу биёбон, Одамларга шифо бериб Яшар экан Шодумон. Унга минг бир мушкул дарднинг Аён бўлиб давоси, Бора-бора…

Philosophical-intellectual poetry of Ghafur Ghulom

When we examine the poetic heritage of Ghafur Ghulom, we can see the diversity of human nature and the artistic expression of the evolution of the spiritual world in the time system specific to the…

Ёшликка хитоб

Шеър эмас, оҳангдор оғриқлар Шуларми эртанинг хўжайинлари? Тамизи йўқ, сўзи бетайинлари. Овози шовқиндан нарига ўтмас, Борида кучининг қадрига етмас. Йўлига хатолар дарж этиб борар, Тарбия илдизи дарз кетиб борар. Ўлаётган вақтга ичим ачийди, Эртанги пушмондан…

Абдулла Қаҳҳор тилимиз тўғрисида

* Жуда бой, чиройли тилимиз бор. Бу тилда ифода этиб бўлмайдиган фикр, туйғу, ҳолат йўқ! * Нима учун кўча ҳаракати қоидасини бузган кишига милиция ҳуштак чалади-ю, бутун бир тилни бузаётган одамларга ҳеч ким ҳуштак чалмайди?…

Ҳарбий либосдаги маънавият: Муҳаммад Юсуф

Ижодкор лейтенант Азиз Норқулов “Ватанпарвар” газетасида “Ҳарбий либосдаги маънавият” туркумида мақолалар эълон қилиб боряпти. Уларда эл ардоғидаги таниқли инсонлар қаторида халқимиз суйган шоиру ёзувчиларнинг ҳарбий хизматдаги ҳаёти, Ватан ҳимояси йўлидаги ишлари мароқ билан ҳикоя қилинади.…

Мирзолар…

…ўрус истибдод идораси ёнидағи мусулмон қозихоналари ва улардаги мирзоларни ҳар ким хотирлайдир. Ўша мирзоларнинг унар-унмаска “қалам учи” сўрашлари, кичкина ишни улуғлатиб мазана* чиқариш ҳаракатлари ҳам бизга маълумдир. Шу қозихона мирзолари, баайни ҳикоямизнинг мавзуъи бўлған Худоёр саройи…

Чўлпон. Адабий-танқидий мақолалар

Адабиёт надир? Адабиёт ҳар бир миллатнинг ҳисли кўнгул тарихининг энг қоронғу хоналарида маишат (тирикчилик)нинг кетишига қараб ҳар хил тусда ва рангда етишган, файзли тил бирла тақдир этула олмайдирғон бир гулдир. Ушбу яшадигимиз муҳит доирасинда анинг…

Шоирлар “Худонинг эркатойлари” эмас!

…Чин шоирлар шеърни ҳаёт, тириклик шарти деб билганлари ҳолда ҳаётни ҳам энг гўзал, бенуқсону баркамол шеърга айлантириш илинжида машаққат чекадилар. Ерга сиғмаган улкан қалбли шоир осонгина шеърга сингиб кетади. Шеър ичида яшаш, сўзларга қарам каби…

Жек Лондон. Ҳаётнинг ёзувчилик фалсафаси

Умрининг сўнгига қадар енгил-елпи ёзилган битикларни етказиб беришни ўзига касб қилиб олган адабий “косиб” яхшиси, ушбу мақолани ўқимай қўя қолсин: вақтини беҳуда сарфлаб, кайфиятини бузгани қолади, холос. Мақола қўлёзмани қандай жойлаштириш, материални қандай ишлаш ҳақидаги…

Беҳзод Фазлиддин. “Муштум”: Назм хумдонидан

МОДА Нуқул гап-сўзларга берар зеб, (Битта сарқит урф бўлса нима!) Замонадан ортда қолмай деб Ёлғонкўйлак кийволган ҳамма. 2013 ЎРТАР Ғуссалардан олтин қафас қургандайман, Лахча-лахча чўғ устида юргандайман, Бу дунёда ижарада тургандайман, Толеъ деган қилмас писанд,…

Чўлпоннинг «Тонг сирлари» шеърий тўпламига сўзбоши

Баъзи бир ўртоқлар Чўлпонни йиғлоқ, деб айбситадирлар. Балки ҳақлари ҳам бордир. Чунки, унинг: Чечаклар ўскуси кўз ёшларимдан Бўғинлар унгуси ўйлашларимдан… — деб ҳасратланиши бизнинг кўз ўнгимизда «йиғлоқ» бир шоирни гавдаландирадир. Бироқ, шоир шу тўккан кўз…

Ҳегел. Санъатнинг мақсади

Биз инсон бу мазмунни бадиий асар шаклида яратар экан, кандай манфаатларга асосланиб иш кўради, ўз олдига қандай мақсадлар қўяди, деган савол қўямиз. Бу, аслида, бадиий асарга ёндашишнинг учинчи жиҳати бўлиб, уни ҳар томонлама ва чуқур…

Аҳмад Аъзам. Мени истаган шеърият

Таассурот Фахриёр, Абдували Қутбиддин, Баҳром Рўзимуҳаммадни кейинги пайтлари кўп ўқийман, уларнинг нима демоқчи эканини тўлиғича тушунаман десам, уйдирма бўлар, лекин таъсирланаман, мутолаада хаёлим очилиб, бошқа, нотаниш томонларга, қандайдир ишора маконларга кетиб қолади, кўнглим бошқа бир…

Муҳиддин Раҳим. Хос ва авом адабиёти

Ҳеч тўхтамасдан ҳаракат қилиб турғон вужудимизга, танимизга сув-ҳаво не қадар зарур бўлса, маишат йўлида ҳар хил қора кирлар ила кирланган руҳимиз учун ҳам шул қадар адабиёт керакдир. Адабиёт яшаса – миллат яшар. Адабиёти(…)нинг тараққийсига чалишмаган…

Тўғрисўз

Турсунбой Адашбоевни яхши билмас эканман. Йўқ, мен таниқли болалар шоирини эмас, бошқа бир Адашбоевни – кичикфеълу каттақалб инсонни назарда тутаётирман. Болаликда домланинг (у кишини домла дейман) шеърларини кўп ўқиганмиз, ғойибона устоз билганмиз. Таъбир жоиз бўлса,…

Адабиёт ибодати

…“Ириллаб шеър ўқиш” иборасини биринчи марта Шавкат Раҳмон қўллади. Ҳақиқатда, саҳнага чиқиб олгач, оламни бузиб юборадиган важоҳат билан шеър ўқувчи шоирлар ичида яшаб, фақат хомушликнигина ихтиёр қилиш ҳамманинг ҳам қўлидан келавермайди… “Сизлар тугилган муштдек бир…

Ибратли ҳикоятлар

Ҳаёт ва қаҳва пиёласи Бир гуруҳ собиқ талабалар устозларини йўқлаб келишди. Суҳбат асносида гап ишга кўчди ва улар қийинчиликлардан, турли муаммолардан шикоят қилишди. Профессор меҳмонларга қаҳва таклиф қилди, розиликларини олгач, ошхонага йўналди ва бироздан сўнг…

Раҳмат Файзий. Инсонийлик истеъдоди. Кундаликдаги қайдлардан

“Тонгда чинқириб чақалоқ дунёга келди. Унинг танглайини кўтариб, қулоғига азон айтаётган қария аста пичирлади: “Ризқли, насибали, ота-онали, меҳр-оқибатли бўлсин, сутига эга қилсин…” …Бутун умри ва ижоди давомида инсоний меҳрни мадҳ этган, аввало, ўзлари ана шундай…

Шоирликдан юксакроқ мавқе

Шоирларнинг соғи йўқ, дейишади. Албатта, бундай “касаллик” ҳар кимга ҳам насиб этавермайди. Бутун умр сени безовта қилиб турувчи тоза бир дард ўзингни, одамларни даволайди. Шоирларни “ушлаб” турган ҳам ана шу дард бўлса керак. Одатда шоирларга…