Категория архивов: Жамият ва маънавият

ШАХССИЗ – АДАБИЁТ ЙЎҚ

“ЎзАС” анкета саволларига жавоблар 1. Кимдир адабиётимиз юксалиш палласида деса, кимдир бунинг аксини тасдиқлайди. Сизнингча, қай бири ҳақ ва нега? 2. Ҳозирги адабий жараёндаги қайси муаммо сизни энг кўп ташвишга солади. Ушбу муаммони бартараф этишнинг…

Анор: Ёзаётганимда ўқувчиларимни “кўриб” тураман

2018 йил 7-8 август кунлари Тошкентда ўтган “Ўзбек мумтоз ва замонавий адабиётини халқаро миқёсда ўрганиш ва тарғиб қилишнинг долзарб масалалари” мавзусидаги халқаро конференцияда йигирмадан зиёд мамлакатдан ёзувчилар, адабиётшунослар, таржимонлар иштирок этди. Улар орасида Озарбойжон халқ…

Асл адабиёт иштиёқи

Ёшлар ижодини мунтазам кузатиб, бу ҳақда хулосалар айтиш вақт ва ҳафсала талаб қилади. Қурдошлар, ука-сингил қаламкашлар ижодини имкон қадар кузатиб бораман. Иддаога йўйилмасин-у, очиғи, кўпчилик ёш ижодкорларнинг Сўз ва Адабиётга муносабати, мўлжал-мақсади майдалиги, масъулиятсизлиги, ўткинчи…

Фикрсиз олим – мевасиз дарахт

Адабиётшунос олим, филология фанлари доктори Баҳодир КАРИМ билан суҳбат – Баҳодир ака, сизнинг бир қатор илмий ишларингиз, хусусан, қодирийшунослик бўйича чоп этилган тадқиқотларингизни катта қизиқиш билан ўқиганман. Абулла Қодирий ва унинг асарлари халқимиз учун, шубҳасиз,…

Асқад Мухтор. Уйқу қочганда… (Тундаликлар)

Ўзбекистон халқ ёзувчиси Асқад Мухтор (1920 – 1997) моҳир сўз санъаткори – шоир ва носир бўлиш билан бирга, ҳозиржавоб публицист, муҳаррир, драматург, таржимон, давлат арбоби эди. Адиб салмоқли қиссаю романлар, бадиий таржималар, кўплаб ўткир публицистик…

Эйнштейн даҳосини яратган аёл

“Ҳаёт бировга меҳрибон, бировга бешафқат: кимдир омади чопиб, марварид-дурга эга чиқади, кимдир заҳмат чекиб қуруқ чиғаноқ-ла кифояланади”. Милева МАРИЧ “Даҳоликнинг калити – сирларингни ошкор қилмасликда”. Альберт ЭЙНШТЕЙН* 1987 йили ХХ аср кашф этган даҳо Альберт…

Адабиёт – Ватандай муқаддас

Шоир Усмон Азим билан суҳбат – Айрим шоирларнинг ёрқин истеъдоди ҳаётининг ёшлик палласида намоён бўлса, айримларининг, аксинча, сочлари оқаргандан кейин “мевалари пишади”. Сиз ижодий фаолиятингизни қандай баҳолаган бўлар эдингиз? – Адабиёт ҳавасмандларига адабиётдаги аҳвол ҳам,…

Абай. Насиҳатлар

Улуғ қозоқ маърифатпарвар шоири, қозоқ ёзма адабиёти асосчиси Абай (Иброҳим Қўнонбоев) умрининг охирларида яратган ушбу «Насиҳатлар» («Нақлия сўзлар») дидактик ва фалсафий мазмундаги катта-кичик насрий лавҳалардан иборат бўлиб, уларда адибнинг илғор фалсафий, ижтимоий қарашлари ўз аксини…

Тарозини тўғри тортиш эҳтиёжи

Адиб Омон Мухтор ва адабиётшунос Йўлдош Солижонов суҳбати Йўлдош Солижонов: Омонжон! Сиз билан кўп йиллардан буён танишмиз, дўстмиз. Илк ижодий қадамларингиздан бошлаб, ҳам назмда, ҳам насрда, ҳам драма, ҳам таржима соҳасида етук асарлар яратиб  келаётганингиздан…

Муаммонинг кўзи очилса…

Адабиётшунос олим, филология фанлари доктори Иброҳим ҲАҚҚУЛ билан суҳбат – Иброҳим ака, суҳбатларингизнинг бирида: “Буюк аждодларга муносиб ворис бўлишнинг бош шарти – худди ўшаларга ўхшаб доимий ва қатъият ила олдинга ҳаракат қилиш”, деган эдингиз. Назарингизда,…

Алишер Навоий: “Нафсингға хилоф айлаким, тинғайсен…”

Сайтимиздаги “Нури Навоий” рукнида буюк бобокалонимиз Алишер Навоийнинг нодир асарлари, ўлмас сатрларидан намуналар, ушбу беназир шахс ҳаёти ва ижоди, адабий мероси ҳақидаги тадқиқот-мақолалар, суҳбатлар бериб борилади. Қуйида ҳавола этилаётган рубоийлар Алишер Навоийнинг “Назм ул-жавоҳир” асаридан…

“Ҳақ йўли албатта бир ўтилғуси…”: Рауф Парфи билан Аъзам Ўктам суҳбати

Юзма-юз келгандек гўё ўт ва сув, Юзма-юз келади шоир ва замон. Рауф ПАРФИ, 1964 йил Рауф Парфи турадиган уйга қўнғироқ қилдим. Гўшакни ўзи олди. “Ассалому алайкум”, дейман. Ҳар доимги хитоб келади у ёқдан: “Э-э, ўзлари?”…

Сизга тўзим берсин, маданиятлилар!

#Йўл_йўлакай #Таҳрирсиз_хаёллар Маданиятсизлар урчиган муҳит билан муроса этиш ўзини ҳурмат қилган, иззати нафсини билганлар учун доим оғир кечган. Маданиятлиликни ҳар ким ҳар хил тушунса-да, умуман, ўқимишлилик, таълим-тарбия кўрганлик, зиёлилик, маърифат каби тушунчалар унинг асосини ташкил…

Янги давр адабиёт дарслиги эскича ёндашув ва қарашлардан холи бўлиши лозим

Дарслик таълим сифатини белгиловчи асосий омиллардандир. Давлатимиз томонидан ҳар йили таълим муассасаларини барча фанлардан керакли дарсликлар билан таъминлаш учун зарур чоралар кўрилади. Уларни чоп эттириш ва жойларга етказиб бериш учун катта маблағ ажратилади. Табиийки, катта…

Тилак Жўра ёди: Дилгир ва дилбар & Сирли Тилак Жўра & Шоир армони

Тилак Жўрани таниган-билганлар, аввало, ажойиб инсон, дилбар шоир, дилкаш дўст сифатида ёдга олишади. Шоир ҳаёт бўлганида ўтган 2017 йили 70 ёшни қарши олган бўларди. Тилак Жўранинг ўғли, қадрдон шогирд-укалари у ҳақда замондошларининг хотира- мақолаларини жамлаб,…

Тоҳир Қаҳҳор. Навоийнинг қўллари

Ўтган асрнинг 60-70 йилларида адабиётимизга ўзбек шеъриятини мазмун ва шакл, энг муҳими, бир оз бўлса-да ғоявий жиҳатдан янги йўлга бура олган ёш тўлқинлар кириб келди. Азиз Абдураззоқ, Ҳусниддин Шарипов, Тўра Сулаймон, Эркин Воҳидов, Хайриддин Салоҳ,…

Саида Зуннунова. Қийналсам ҳам пок яшай… (Қатағон йиллари кундалиги)

9.09.1951. Афсуски, бу дафтарни тутиш фикри хаёлимга жуда кеч келди. Афтидан, умидсизланиб кетган эканман. Кеча университетга бораётиб Саъдий домлани (адабиётшунос олим, САГУ домласи Абдураҳмон Саъдий – таҳр.) кўрдим. Унинг “Қаламга олинган нарса йўқолмайди, яхши ният…

Шомирза Турдимов. Эргаш Жуманбулбул ўғли

Ўзбек бахши шоирлари дейилганда, рўйхатлар Эргаш шоир, Фозил шоир, Пўлкан шоир, Ислом шоир номлари билан бошланади. Бу саноқда Эргаш Жуманбулбул ўғли алоҳида ўрин тутади. Ўзбекистон қаҳрамони, шоир Абдулла Орипов таърифи билан айтилса, “Ўзбек адабиётининг Навоийси…

Асқад Мухтор. Шеър – шоирнинг ижтимоий виждони

Бундан йигирма йилча аввал мен Рауф Парфининг илк шеърларини матбуотга тавсия этган эдим. Маълумки, ҳар қандай тавсия ишонч ва масъулият ҳислари билан боғлиқ бўлади. Ўтган йиллар Рауф Парфига нисбатан бу ҳисларимни синаш учун етарли асос…

Тилим менинг: Ҳёте эмас, Гёте! | Кампирнинг дарди ғўзадами, ғозада? | Ненозин | Шуур нима?

ҲЁТЕ ЭМАС, ГЁТЕ! Бир пайтлар нуфузли журналларимиздан бирида Ҳёте деган номни ўқиб ҳайрон бўлгандим. Мана, яна ҳурматли устозларимиздан бири Гётени Ҳёте деб “тақдим этяпти”. Тўғри, ҳанузгача русий қолиплар исканжасидаги тилимизда кўплаб хорижий исмлар “руслаштириб” берилади.…