Категория архивов: Жамият ва маънавият

Вақтга мағлуб бўлмайлик

Адабиётшунос олим Иброҳим Ҳаққул билан суҳбат – “Ҳанузгача нима иш қиладиган бўлсам, ёшлик ва ёшларнинг фикр ҳаёти билан боғлашга уринаман”, деган эдингиз. Адашмасам, бугун ёшлар ҳақидаги баҳс-мунозаралардан анча четда тургандексиз. Эҳтимол, бу сукут “танқиддан тубан”…

Ҳазрат Али ибн Абу Толиб ўгитлари

* Эй инсонлар! Аллоҳ таолони кўп зикр қилинг.  Зеро, сўзларнинг энг гўзали Аллоҳнинг зикридир. * Аллоҳнинг Китобини ўрганинг, чунки Аллоҳнинг Китоби сўзларнинг энг устунидир. Қуръонга доир билимларни эгалланг, чунки Қуръон қалбларнинг баҳоридир. Қуръон нуридан шифо…

Комилжон Отаниёзов ёди: Комил Аваз. Тушида булбул кўрган

“Дийралишма” талқини …Комилжон Отаниёзов билан бир маҳаллада ён қўшни, жон қўшни эдик. Дадам раҳматлик созга, адабиётга ихлосманд одам эдилар. Маҳалламизда катта шоирлар – Эгам Раҳим, Эркин Самандар, Огаҳий номидаги Хоразм вилоят мусиқали драма театрида хизмат…

Мўъжизани ким яратади?

Ёзувчи Абдуқаюм ЙЎЛДОШЕВ билан суҳбат – Абдуқаюм ака, сиз ўтган асрнинг 90-йилларида, бозор иқтисодиёти талотумларида суяги қотган адабий авлодга мансубсиз. Шу боис юртимизда илму маърифатнинг мавқеи тобора ошиб бораётгани – от айланиб қозиғини топаётганини айрича…

Алмисоқдан қолган қўрқув

Фиқра Учинчи қаватда ўтирибман. Бинонинг орқа ҳовли томони бор бўйича ойнаванд. Ташқаридан қараган одам қора ойнада ўзини, осмонни, дарахтларни, фавварони, бетон тўшамани кўради – неча бор ўтганда эътибор қилганман бунга. Ичкаридан қараган одамга эса барчаси…

Виктор Алимасов. Ижодкор руҳ

Ақлу идрокнинг серсир буд, борлиқ олдидаги ожизлигини туйгач одам серсир вадиат, руҳ мавжуд деган ўйга борган. Шундан бери у нимаики ақлу идроки доирасига сиғмаса, уни руҳи билан англашга интилади. *** Руҳнинг борлигини илк бор эътироф…

Кун шеъри: Қодирий ва ҳозирги ёшлар

Ҳозирги ёшларда покизалик бор, тирик қалбларига диёнат эга, гўё пок табиат ёмон кўзлардан асраб қўйганларин шуларга берган. Агар тирик бўлса, бир четда турмай, ҳозирги ёшларга сардор бўларди, гоҳ кўкдан ёғилган, гоҳ ердан чиққан туҳмату балога…

Абдулла Қаҳҳор. Уят

Уят фақат инсонга хос туйғудир*. Ҳайвон уят пайдо қилолмагани учун инсонга яқинлашолмайди, лекин инсон уятини йўқотиб ҳайвонга яқинлашиб қолиши мумкин. Оёғи ёки тили билан гандираклаб юрган мастга, қўлга тушиб ёки қўлга тушишдан қўрқиб эс-ҳушини йўқотган…

Lev Tolstoy. Nikolay II ga maktub | Лев Толстой. Николаю II

Марҳаматли биродар! Сизга мурожаат қилишимнинг боиси – Сизни нафақат шоҳ деб билганим, балки Сизни ўзимга биродар бир инсон деб билганимдандир. Қолаверса, мен сизга баайни нариги дунёдан ёзмоқдаман, чунки қазойим яқин қолди. Аммо Сизнинг бугунги кунда…

Рабиндранатҳ Тҳакур. Кутубхоналарнинг фойдаси

Улуғ асарлар, улуғ адабиёт яратиш учун буюк истеъдод, буюк қалб, буюк мақсад керак. Рабиндранатҳ Тҳакур ана шундай гениал инсон эди. У “Маҳабҳорат”, “Рамаяна”, “Панчатантра” сингари ўлмас асарлар яратган, кўпасрлик жуда қадимий тарихга эга бўлган Ҳиндистон…

Ҳазрат ҳақида хаёллар

Саноқдан адашиб кетади одам: назири йўқ мутафаккир – даҳо шоир, носир, ғазал мулкининг султони, хамсанавис, зуллисонайн ижодкор, соҳиби девон, новатор, мусаввир, муҳаррир, мутасаввиф… Давлат ва жамоат арбоби – муҳрдор, вазир, ҳоким, мураббий, бинокор, бунёдкор, ҳомий,…

ШАХССИЗ – АДАБИЁТ ЙЎҚ

“ЎзАС” анкета саволларига жавоблар 1. Кимдир адабиётимиз юксалиш палласида деса, кимдир бунинг аксини тасдиқлайди. Сизнингча, қай бири ҳақ ва нега? 2. Ҳозирги адабий жараёндаги қайси муаммо сизни энг кўп ташвишга солади. Ушбу муаммони бартараф этишнинг…

Анор: Ёзаётганимда ўқувчиларимни “кўриб” тураман

2018 йил 7-8 август кунлари Тошкентда ўтган “Ўзбек мумтоз ва замонавий адабиётини халқаро миқёсда ўрганиш ва тарғиб қилишнинг долзарб масалалари” мавзусидаги халқаро конференцияда йигирмадан зиёд мамлакатдан ёзувчилар, адабиётшунослар, таржимонлар иштирок этди. Улар орасида Озарбойжон халқ…

Асл адабиёт иштиёқи

Ёшлар ижодини мунтазам кузатиб, бу ҳақда хулосалар айтиш вақт ва ҳафсала талаб қилади. Қурдошлар, ука-сингил қаламкашлар ижодини имкон қадар кузатиб бораман. Иддаога йўйилмасин-у, очиғи, кўпчилик ёш ижодкорларнинг Сўз ва Адабиётга муносабати, мўлжал-мақсади майдалиги, масъулиятсизлиги, ўткинчи…

Фикрсиз олим – мевасиз дарахт

Адабиётшунос олим, филология фанлари доктори Баҳодир КАРИМ билан суҳбат – Баҳодир ака, сизнинг бир қатор илмий ишларингиз, хусусан, қодирийшунослик бўйича чоп этилган тадқиқотларингизни катта қизиқиш билан ўқиганман. Абулла Қодирий ва унинг асарлари халқимиз учун, шубҳасиз,…

Асқад Мухтор. Уйқу қочганда… (Тундаликлар)

Ўзбекистон халқ ёзувчиси Асқад Мухтор (1920 – 1997) моҳир сўз санъаткори – шоир ва носир бўлиш билан бирга, ҳозиржавоб публицист, муҳаррир, драматург, таржимон, давлат арбоби эди. Адиб салмоқли қиссаю романлар, бадиий таржималар, кўплаб ўткир публицистик…

Эйнштейн даҳосини яратган аёл

“Ҳаёт бировга меҳрибон, бировга бешафқат: кимдир омади чопиб, марварид-дурга эга чиқади, кимдир заҳмат чекиб қуруқ чиғаноқ-ла кифояланади”. Милева МАРИЧ “Даҳоликнинг калити – сирларингни ошкор қилмасликда”. Альберт ЭЙНШТЕЙН* 1987 йили ХХ аср кашф этган даҳо Альберт…

Адабиёт – Ватандай муқаддас

Шоир Усмон Азим билан суҳбат – Айрим шоирларнинг ёрқин истеъдоди ҳаётининг ёшлик палласида намоён бўлса, айримларининг, аксинча, сочлари оқаргандан кейин “мевалари пишади”. Сиз ижодий фаолиятингизни қандай баҳолаган бўлар эдингиз? – Адабиёт ҳавасмандларига адабиётдаги аҳвол ҳам,…

Абай. Насиҳатлар

Улуғ қозоқ маърифатпарвар шоири, қозоқ ёзма адабиёти асосчиси Абай (Иброҳим Қўнонбоев) умрининг охирларида яратган ушбу «Насиҳатлар» («Нақлия сўзлар») дидактик ва фалсафий мазмундаги катта-кичик насрий лавҳалардан иборат бўлиб, уларда адибнинг илғор фалсафий, ижтимоий қарашлари ўз аксини…

Тарозини тўғри тортиш эҳтиёжи

Адиб Омон Мухтор ва адабиётшунос Йўлдош Солижонов суҳбати Йўлдош Солижонов: Омонжон! Сиз билан кўп йиллардан буён танишмиз, дўстмиз. Илк ижодий қадамларингиздан бошлаб, ҳам назмда, ҳам насрда, ҳам драма, ҳам таржима соҳасида етук асарлар яратиб  келаётганингиздан…