Категория архивов: Жамият ва маънавият

Абай. Насиҳатлар

Улуғ қозоқ маърифатпарвар шоири, қозоқ ёзма адабиёти асосчиси Абай (Иброҳим Қўнонбоев) умрининг охирларида яратган ушбу «Насиҳатлар» («Нақлия сўзлар») дидактик ва фалсафий мазмундаги катта-кичик насрий лавҳалардан иборат бўлиб, уларда адибнинг илғор фалсафий, ижтимоий қарашлари ўз аксини…

Тарозини тўғри тортиш эҳтиёжи

Адиб Омон Мухтор ва адабиётшунос Йўлдош Солижонов суҳбати Йўлдош Солижонов: Омонжон! Сиз билан кўп йиллардан буён танишмиз, дўстмиз. Илк ижодий қадамларингиздан бошлаб, ҳам назмда, ҳам насрда, ҳам драма, ҳам таржима соҳасида етук асарлар яратиб  келаётганингиздан…

Муаммонинг кўзи очилса…

Адабиётшунос олим, филология фанлари доктори Иброҳим ҲАҚҚУЛ билан суҳбат – Иброҳим ака, суҳбатларингизнинг бирида: “Буюк аждодларга муносиб ворис бўлишнинг бош шарти – худди ўшаларга ўхшаб доимий ва қатъият ила олдинга ҳаракат қилиш”, деган эдингиз. Назарингизда,…

Алишер Навоий: “Нафсингға хилоф айлаким, тинғайсен…”

Сайтимиздаги “Нури Навоий” рукнида буюк бобокалонимиз Алишер Навоийнинг нодир асарлари, ўлмас сатрларидан намуналар, ушбу беназир шахс ҳаёти ва ижоди, адабий мероси ҳақидаги тадқиқот-мақолалар, суҳбатлар бериб борилади. Қуйида ҳавола этилаётган рубоийлар Алишер Навоийнинг “Назм ул-жавоҳир” асаридан…

“Ҳақ йўли албатта бир ўтилғуси…”: Рауф Парфи билан Аъзам Ўктам суҳбати

Юзма-юз келгандек гўё ўт ва сув, Юзма-юз келади шоир ва замон. Рауф ПАРФИ, 1964 йил Рауф Парфи турадиган уйга қўнғироқ қилдим. Гўшакни ўзи олди. “Ассалому алайкум”, дейман. Ҳар доимги хитоб келади у ёқдан: “Э-э, ўзлари?”…

Сизга тўзим берсин, маданиятлилар!

#Йўл_йўлакай #Таҳрирсиз_хаёллар Маданиятсизлар урчиган муҳит билан муроса этиш ўзини ҳурмат қилган, иззати нафсини билганлар учун доим оғир кечган. Маданиятлиликни ҳар ким ҳар хил тушунса-да, умуман, ўқимишлилик, таълим-тарбия кўрганлик, зиёлилик, маърифат каби тушунчалар унинг асосини ташкил…

Янги давр адабиёт дарслиги эскича ёндашув ва қарашлардан холи бўлиши лозим

Дарслик таълим сифатини белгиловчи асосий омиллардандир. Давлатимиз томонидан ҳар йили таълим муассасаларини барча фанлардан керакли дарсликлар билан таъминлаш учун зарур чоралар кўрилади. Уларни чоп эттириш ва жойларга етказиб бериш учун катта маблағ ажратилади. Табиийки, катта…

Тилак Жўра ёди: Дилгир ва дилбар & Сирли Тилак Жўра & Шоир армони

Тилак Жўрани таниган-билганлар, аввало, ажойиб инсон, дилбар шоир, дилкаш дўст сифатида ёдга олишади. Шоир ҳаёт бўлганида ўтган 2017 йили 70 ёшни қарши олган бўларди. Тилак Жўранинг ўғли, қадрдон шогирд-укалари у ҳақда замондошларининг хотира- мақолаларини жамлаб,…

Тоҳир Қаҳҳор. Навоийнинг қўллари

Ўтган асрнинг 60-70 йилларида адабиётимизга ўзбек шеъриятини мазмун ва шакл, энг муҳими, бир оз бўлса-да ғоявий жиҳатдан янги йўлга бура олган ёш тўлқинлар кириб келди. Азиз Абдураззоқ, Ҳусниддин Шарипов, Тўра Сулаймон, Эркин Воҳидов, Хайриддин Салоҳ,…

Саида Зуннунова. Қийналсам ҳам пок яшай… (Қатағон йиллари кундалиги)

9.09.1951. Афсуски, бу дафтарни тутиш фикри хаёлимга жуда кеч келди. Афтидан, умидсизланиб кетган эканман. Кеча университетга бораётиб Саъдий домлани (адабиётшунос олим, САГУ домласи Абдураҳмон Саъдий – таҳр.) кўрдим. Унинг “Қаламга олинган нарса йўқолмайди, яхши ният…

Шомирза Турдимов. Эргаш Жуманбулбул ўғли

Ўзбек бахши шоирлари дейилганда, рўйхатлар Эргаш шоир, Фозил шоир, Пўлкан шоир, Ислом шоир номлари билан бошланади. Бу саноқда Эргаш Жуманбулбул ўғли алоҳида ўрин тутади. Ўзбекистон қаҳрамони, шоир Абдулла Орипов таърифи билан айтилса, “Ўзбек адабиётининг Навоийси…

Асқад Мухтор. Шеър – шоирнинг ижтимоий виждони

Бундан йигирма йилча аввал мен Рауф Парфининг илк шеърларини матбуотга тавсия этган эдим. Маълумки, ҳар қандай тавсия ишонч ва масъулият ҳислари билан боғлиқ бўлади. Ўтган йиллар Рауф Парфига нисбатан бу ҳисларимни синаш учун етарли асос…

Тилим менинг: Ҳёте эмас, Гёте! | Кампирнинг дарди ғўзадами, ғозада? | Ненозин | Шуур нима?

ҲЁТЕ ЭМАС, ГЁТЕ! Бир пайтлар нуфузли журналларимиздан бирида Ҳёте деган номни ўқиб ҳайрон бўлгандим. Мана, яна ҳурматли устозларимиздан бири Гётени Ҳёте деб “тақдим этяпти”. Тўғри, ҳанузгача русий қолиплар исканжасидаги тилимизда кўплаб хорижий исмлар “руслаштириб” берилади.…

-30+: Ўттиз йил нари-берисида

Биз кўп нарса ютдик ва (эҳтимол) ундан-да кўпроқ ютқаздик. Иложсизлик,  қўнимсизлик, дарбадарлик, устига устак, абадий майда муаммолар, етишмовчилигу тушунмовчиликлар жуда кўп вақтимизни еди, гул ёшлигимизнинг қайта берилмас олтин онларини, бетакрор соҳир дамларини ютиб юборди, куч-қувватимизни…

Рабиндранатҳ Тҳакур. Кутубхоналарнинг фойдаси

Улуғ асарлар, улуғ адабиёт яратиш учун буюк истеъдод, буюк қалб, буюк мақсад керак. Рабиндранатҳ Тҳакур ана шундай гениал инсон эди. У “Маҳабҳорат”, “Рамаяна”, “Панчатантра” сингари ўлмас асарлар яратган, кўпасрлик жуда қадимий тарихга эга бўлган Ҳиндистон…

Фикр парвоз истайди

Адабиётшунос олим Қозоқбой ЙЎЛДОШЕВ билан суҳбат – Қозоқбой ака, бу гал сизни адабиётшунос олим эмас, фикрчан бир зиёли сифатида суҳбатга тортмоқчимиз. Шамс Табризий Жалолиддин Румий қўлидан китобни юлқиб олиб ҳовузга улоқтиргани ёки Бобо Фараж Нажмиддин…

«Ютқазмадим, ютмадим ҳам»

Адабиётшунос Мирзааҳмад Олим билан суҳбат I. ИБТИДО – Фаррух, сиз Бухорога келиб, «JannatMakon» журнали учун суҳбат уюштирмоқчи эканингизни телефон орқали айтганингиздан кейин, биласизми, нималарни ўйладим? Келинг, айримларини айтай: – «Эҳ, Фаррух, Фаррух… Нега суҳбат учун…

Маҳмудхўжа Беҳбудий. Танқид – сараламоқдур

Мажалла ва жаридаларнинг катта бир хосияти танқид, яъни сараламоқдур. Саррофлар ақчани, тужжорлар матоъни саралаганидек, муҳаррирлар ҳам умумий ҳол ва маишатға тааллуқ нимарсаларни саралайдурки, бошқа сўз ила «танқид» аталур. Масалан, янги мактаб ва муаллимлари ва анда…

Сўз хизматида кечаётган умр (Маҳмуд Саъдий билан суҳбат)

– Инсоннинг шаклланишида, ҳатто, пайти келиб касб танлашида оиланинг, болаликнинг ўрни муҳим. Боланинг оила муҳити, унинг муаммолари – иссиқ-совуғини эрта англаши, ундаги қийинчиликларга аралашиб яшаши баъзан унинг келажагини ҳам белгилаб қўяди. Тенгдошлари кўча чангитиб юрганда,…

Йўлдош Солижонов. Ҳақиқат излаган адиб

“Ҳамза Ҳакимзода Ниёзий кўзи очилибдики, қулоғи меҳнаткаш халқ кўксида бўлган, халқнинг дардига малҳам қидириб ҳар ёнга бош урган кимса, эски ўзбек зиёлиларининг ҳалол қисмига мансуб киши эди. Ҳамза Ҳакимзода асарларининг халққа бу қадар яқин ва…