Категория архивов: Жамият ва маънавият

Асқад Мухтор. Шеър – шоирнинг ижтимоий виждони

Бундан йигирма йилча аввал мен Рауф Парфининг илк шеърларини матбуотга тавсия этган эдим. Маълумки, ҳар қандай тавсия ишонч ва масъулият ҳислари билан боғлиқ бўлади. Ўтган йиллар Рауф Парфига нисбатан бу ҳисларимни синаш учун етарли асос…

Мўъжизани ким яратади?

Ёзувчи Абдуқаюм ЙЎЛДОШЕВ билан суҳбат – Абдуқаюм ака, сиз ўтган асрнинг 90-йилларида, бозор иқтисодиёти талотумларида суяги қотган адабий авлодга мансубсиз. Шу боис юртимизда илму маърифатнинг мавқеи тобора ошиб бораётгани – от айланиб қозиғини топаётганини айрича…

Мусулмон Намоз. Фитратимиздаги кайфиятлар

Кичик ўғлим Маъруфбек Корея давлатида, Сеулдаги дорилфунунлардан бирида ўқийди. Иқтисодни ўрганади. Ўқишдан бўш вақтларида ишлаб, таҳсил учун маблағни ўзи топади. Ўзидан орттириб, бизга ҳам ул-бул жўнатади. Телефонда кўришиб, гаплашиб турамиз. Онаси «Сен мусофирсан, бизнинг кунимиз…

Абдулла Жаббор. Мен билган ва билмаган Машраб & Кўзгу парчалари

Мамлакатимизнинг мустақилликка эришгани бизга мумтоз адабиётимиз намояндалари, жумладан, Раҳимбобо Машраб Намангоний шахси ва ижодининг камситилган ёки хаспўшланган жиҳатларини холис баҳолаш имкониятларини берди. Маданиятимиз тараққиёти йўлларида ўз шаъни, қадр-қиммати, том моҳиятини турли маломатлардан ҳимоя қилиб келган…

Ўткир Ҳошимов. Қалбнинг оппоқ дафтари & Озод Шарафиддинов. Эл ардоқлаган адиб

Қалбнинг оппоқ дафтари Ривоят қиладилар: кунлардан бирида султон Ҳусайн Бойқаро шикорга – овга чиқишни ихтиёр этди. Унга ҳазрат Алишер Навоий ҳамроҳ бўлди. Шикордан қайтар эканлар, бир қишлоқдан ўтдилар. Кўча четида турган олти-етти ёшлардаги болакай салом…

Муҳаммад Хайруллаев. Ҳатлаб ўтилган китоб

Фарғона шаҳрида “Коммуна” (ҳозирги “Фарғона ҳақиқати”) газетаси таҳририятда ишлаб юрган пайтларим эди. У вақтларда отахон шоиримиз Ғафур Ғуломнинг вақти-вақти билан Фарғонага келиб, беш-олти  кун  мобайнида вилоятни айланиб чиқадиган одати бор эди. Лекин шунчаки меҳмон бўлиб,…

Ҳусан Карвонли. Китоб ўқишни биласизми? & Икки йўл синтези & Адабиётми, литература?

КИТОБ ЎҚИШНИ БИЛАСИЗМИ? Биринчи ўқиган китобимни яхши эслайман. 2-синфда  ўқирдим. Уйимиз токчасидан топиб олган эдим уни. «Қичан» деган қисса, бир қирғиз ёзувчисининг асари. Кейин «Қирқ беш кун», «Олтин водийдан шабадалар», «Қиз узатиб борганда…», «Машъал»… хуллас,…

Аҳмад Аъзам. Керосинчироқ ёғдуси. Маънавий таҳдид шарпаси

Керосинчироқ ёғдуси “Гапхона” туркумидан Билмайман, бошқаларнинг ҳам болалиги шундай ўтганми, йўқми, ҳар қалай, менинг болалигимда бувим эртак айтмаган, отам панду насиҳат қитоблардан ривоятлар ўқиб бермаган. Ҳамма иш билан банд, ойим тонг саҳардан қора оқшомгача тинмай,…

Муҳиддин Раҳим. Хос ва авом адабиёти

Ҳеч тўхтамасдан ҳаракат қилиб турғон вужудимизга, танимизга сув-ҳаво не қадар зарур бўлса, маишат йўлида ҳар хил қора кирлар ила кирланган руҳимиз учун ҳам шул қадар адабиёт керакдир. Адабиёт яшаса – миллат яшар. Адабиёти(…)нинг тараққийсига чалишмаган…

Гулбаҳор Ортиқхўжаева. Шеърлар & Муҳайё Йўлдошева. “Ўзингизни авайланг” китоби ҳақида

*  *  * Қандай жим юраман кузги боғларда, Бу кузга қўшилиб йиғлайман қандай? Йўлимда учраган тоза дилларга Юрагимни тўкиб соляпман атай. Тўкиляпман олтин фаслга ўхшаб, Тўкиляпти бахтли, бахтсиз кунларим. Остонамга келиб, эшигим қоқиб Куз шовқин…

Зуҳриддин Исомиддинов. Бир қатранинг фаввораси

Тўрт-беш йил аввал Бразилия адиби Пауло Коэлонинг “Алхимик” асарини Озод Шарафиддинов таржимасида қизиқиб ўқиб чиқдик. Бу роман китобхонлар орасида довруқ қозонди, шу боис унинг Аҳмад Отабоев билан Азиз Саид қилган таржималари ҳам илиқ кутиб олинди…

Санъат Маҳмудова. “Энг чиройли табассум” китобидан: Матонат тимсоли

Таниқли журналист, «Меҳнат шуҳрати» ордени соҳибаси Санъат Маҳмудова узоқ йиллик ҳаёт ва ижод изланишлари маҳсули – мақола, очерк, ҳикоя, новеллаю мансураларини “Энг чиройли табассум” номли сайланмасига жамлабди. Кўп йиллар Республика хотин-қизларининг севимли журнали “Саодат”да ишлаб…

Рауф Парфи ёди: Вафо Файзуллоҳ.“Сен кулиб тур, юлдузим…”

Эрта кун хотирланишини ҳамма ҳам бир қур орзу қилар, хаёлига келтирар… Лекин мутлақ ҳақиқатга иқрор бўлишдан бошқа иложимиз йўқ: “Ундан ўзга  ҳар бир нарса ҳалок бўлгувчидир”. (Қасос сураси, 88 ояти). Ҳалок бўлган эса унутилишга маҳкум.…

Fuzuliy ash’ori bilan ijro etiladigan qo‘shiqlar matnlari

Сулаймон ўғли Муҳаммад Фузулий (1498–1556) Ироқнинг Карбало шаҳрида туғилган. Шоир сифатида Бағдодда шакллангани боис тахаллусига баъзан «Бағдодий» нисбаси ҳам қўшилиб келади. Фузулий деярли барча асарини она тили – туркий тилнинг озар лаҳжасида ёзган. Бизгача бир…

Акутагава Рюноскэ. Ҳузурбахш азоб, қувончбахш ғусса

МИТТИ ФИКРЛАР ДОСТОЕВСКИЙ. Унинг романлари иблисни ҳам маъюс торттирувчи масхараомуз образларга бой. ФЛОБЕР. У мени зерикишдан ҳам гўзаллик топишга ўргатди. Эдгар ПО. Сфинксни яратиш учун у анатомияни ўрганди. Ўзидан кейинги авлодларни ҳайратга сола олгани сири…

Тарозини тўғри тортиш эҳтиёжи

Адиб Омон Мухтор ва адабиётшунос Йўлдош Солижонов суҳбати Йўлдош Солижонов: Омонжон! Сиз билан кўп йиллардан буён танишмиз, дўстмиз. Илк ижодий қадамларингиздан бошлаб, ҳам назмда, ҳам насрда, ҳам драма, ҳам таржима соҳасида етук асарлар яратиб  келаётганингиздан…

-30+: Ўттиз йил нари-берисида

Йўл-йўлакай Таҳрирсиз хаёллар Биз кўп нарса ютдик ва (эҳтимол) ундан-да кўпроқ ютқаздик. Иложсизлик,  қўнимсизлик, дарбадарлик, устига устак, абадий майда муаммолар, етишмовчилигу тушунмовчиликлар жуда кўп вақтимизни еди, гул ёшлигимизнинг қайта берилмас олтин онларини, бетакрор соҳир дамларини…

Тилим менинг: Ҳёте эмас, Гёте! | Кампирнинг дарди ғўзадами, ғозада? | Ненозин | Шуур нима?

ҲЁТЕ ЭМАС, ГЁТЕ! Бир пайтлар нуфузли журналларимиздан бирида Ҳёте деган номни ўқиб ҳайрон бўлгандим. Мана, яна ҳурматли устозларимиздан бири Гётени Ҳёте деб “тақдим этяпти”. Тўғри, ҳанузгача русий қолиплар исканжасидаги тилимизда кўплаб хорижий исмлар “руслаштириб” берилади.…

Эрнест Ҳемингуэй. Ёзувчи ва уруш

(Америка ёзувчиларининг 1937 йил июн ойида бўлиб ўтган 2-конгрессида сўзланган нутқ) Ёзувчининг вазифаси ўзгармайди. Унинг ўзи ўзгаради, вазифаси эса ўша-ўшалигича қолаверади. Бу вазифа ҳар доим рост ёзиш ва асил моҳиятни ўқувчининг онгу шууридан жой оладиган…

Беҳзод Фазлиддин. “Муштум”: Назм хумдонидан

МОДА Нуқул гап-сўзларга берар зеб, (Битта сарқит урф бўлса нима!) Замонадан ортда қолмай деб Ёлғонкўйлак кийволган ҳамма. 2013 ЎРТАР Ғуссалардан олтин қафас қургандайман, Лахча-лахча чўғ устида юргандайман, Бу дунёда ижарада тургандайман, Толеъ деган қилмас писанд,…