Категория архивов: Иқтибос

Раҳмат Файзий. Инсонийлик истеъдоди. Кундаликдаги қайдлардан

“Тонгда чинқириб чақалоқ дунёга келди. Унинг танглайини кўтариб, қулоғига азон айтаётган қария аста пичирлади: “Ризқли, насибали, ота-онали, меҳр-оқибатли бўлсин, сутига эга қилсин…” …Бутун умри ва ижоди давомида инсоний меҳрни мадҳ этган, аввало, ўзлари ана шундай…

Мирзолар…

…ўрус истибдод идораси ёнидағи мусулмон қозихоналари ва улардаги мирзоларни ҳар ким хотирлайдир. Ўша мирзоларнинг унар-унмаска “қалам учи” сўрашлари, кичкина ишни улуғлатиб мазана* чиқариш ҳаракатлари ҳам бизга маълумдир. Шу қозихона мирзолари, баайни ҳикоямизнинг мавзуъи бўлған Худоёр саройи…

Саида Зуннунова. Қийналсам ҳам пок яшай… (Қатағон йиллари кундалиги)

9.09.1951. Афсуски, бу дафтарни тутиш фикри хаёлимга жуда кеч келди. Афтидан, умидсизланиб кетган эканман. Кеча университетга бораётиб Саъдий домлани (адабиётшунос олим, САГУ домласи Абдураҳмон Саъдий – таҳр.) кўрдим. Унинг “Қаламга олинган нарса йўқолмайди, яхши ният…

Акутагава Рюноскэ. Ҳузурбахш азоб, қувончбахш ғусса

МИТТИ ФИКРЛАР ДОСТОЕВСКИЙ. Унинг романлари иблисни ҳам маъюс торттирувчи масхараомуз образларга бой. ФЛОБЕР. У мени зерикишдан ҳам гўзаллик топишга ўргатди. Эдгар ПО. Сфинксни яратиш учун у анатомияни ўрганди. Ўзидан кейинги авлодларни ҳайратга сола олгани сири…

Рабиндранатҳ Тҳакур. Кутубхоналарнинг фойдаси

Улуғ асарлар, улуғ адабиёт яратиш учун буюк истеъдод, буюк қалб, буюк мақсад керак. Рабиндранатҳ Тҳакур ана шундай гениал инсон эди. У “Маҳабҳорат”, “Рамаяна”, “Панчатантра” сингари ўлмас асарлар яратган, кўпасрлик жуда қадимий тарихга эга бўлган Ҳиндистон…

Умберто Эко. Китобхонлик санъати

Италиялик машҳур ёзувчи, романнавис Умберто Эконинг Германиядаги нашриётлардан бирида немис тилида чоп этилган китоби “Китобхонлик санъати” („Die Kunst des Bücherliebens“) деб номланган. Тасаввур қилинг, бутун бошли жилд китоб ва китобхонлик мавзусига бағишланган! Унда муаллиф китоб…

Маҳмудхўжа Беҳбудий. Танқид – сараламоқдур

Мажалла ва жаридаларнинг катта бир хосияти танқид, яъни сараламоқдур. Саррофлар ақчани, тужжорлар матоъни саралаганидек, муҳаррирлар ҳам умумий ҳол ва маишатға тааллуқ нимарсаларни саралайдурки, бошқа сўз ила «танқид» аталур. Масалан, янги мактаб ва муаллимлари ва анда…

Ҳегел. Санъатнинг мақсади

Биз инсон бу мазмунни бадиий асар шаклида яратар экан, кандай манфаатларга асосланиб иш кўради, ўз олдига қандай мақсадлар қўяди, деган савол қўямиз. Бу, аслида, бадиий асарга ёндашишнинг учинчи жиҳати бўлиб, уни ҳар томонлама ва чуқур…

Албер Камю «кундаликлар»идан

Эркинлик, бу – ёлғон гапирмаслик ҳуқуқидир. * * * Нега мен санъаткорман, файласуф эмасман? Чунки мен ғоялар орқали эмас, сўзлар воситасида фикрлайман. * * * Ҳаётнинг буюк саволи – одамлар орасида қандай яшаш.

Алишер Навоий: “Нафсингға хилоф айлаким, тинғайсен…”

Сайтимиздаги “Нури Навоий” рукнида буюк бобокалонимиз Алишер Навоийнинг нодир асарлари, ўлмас сатрларидан намуналар, ушбу беназир шахс ҳаёти ва ижоди, адабий мероси ҳақидаги тадқиқот-мақолалар, суҳбатлар бериб борилади. Қуйида ҳавола этилаётган рубоийлар Алишер Навоийнинг “Назм ул-жавоҳир” асаридан…

Абдурауф Фитрат. Мусулмон севгиси

Ҳикоят Пайғамбаримиз Муҳаммад алайҳиссаломнинг қилкан урушлариндан бири биткач, бир мусулмон хотун тушуб қолкан ёролиларни излаб топмоқчи бўлди; ўлуклар оросика кирди. У ён-бу ённи излар чоғда “Оҳ… сув!..” деган бир товуш эшитди. Бир ёроли мусулмоннинг сувсодигини…

Одил Икром. Шеър тақдири & Шеърлар

ШЕЪР ТАҚДИРИ Шеър балосига қачон йўлиққанимни, ҳарчанд уринмай, эслай олмайман. Қишлоғимиздаги бир имонли отиндан яширинча сабоқ олиб юрган опам, қўли бўшади дегунча, араб имлосидаги қалин жилдли китобни очиб, азбаройи кўп эшитмоқдан менга деярли ёд бўлиб…

Абай. Насиҳатлар

Улуғ қозоқ маърифатпарвар шоири, қозоқ ёзма адабиёти асосчиси Абай (Иброҳим Қўнонбоев) умрининг охирларида яратган ушбу «Насиҳатлар» («Нақлия сўзлар») дидактик ва фалсафий мазмундаги катта-кичик насрий лавҳалардан иборат бўлиб, уларда адибнинг илғор фалсафий, ижтимоий қарашлари ўз аксини…

Ҳазрат Али ибн Абу Толиб ўгитлари

* Эй инсонлар! Аллоҳ таолони кўп зикр қилинг.  Зеро, сўзларнинг энг гўзали Аллоҳнинг зикридир. * Аллоҳнинг Китобини ўрганинг, чунки Аллоҳнинг Китоби сўзларнинг энг устунидир. Қуръонга доир билимларни эгалланг, чунки Қуръон қалбларнинг баҳоридир. Қуръон нуридан шифо…

Абдулла Орипов. Кўрган-билганларим

Менинг туғилиб ўсган, болалигим ўтган жойлар Қарши (қадимги Насаф) шаҳридан беш-ўн чақирим шимолроқ томондаги Қўнғиртов этакларидир. Қўнғиртов дегани у ерда дов-дарахт йўқлиги, кўринишининг кулранг-қўнғир тусда бўлганлигидандир. Қўнғиртовда ягона шўр сувли булоқ бор, уни Қўтирбулоқ дейдилар.…

Ўткир Ҳошимов. Қалбнинг оппоқ дафтари & Озод Шарафиддинов. Эл ардоқлаган адиб

Қалбнинг оппоқ дафтари Ривоят қиладилар: кунлардан бирида султон Ҳусайн Бойқаро шикорга – овга чиқишни ихтиёр этди. Унга ҳазрат Алишер Навоий ҳамроҳ бўлди. Шикордан қайтар эканлар, бир қишлоқдан ўтдилар. Кўча четида турган олти-етти ёшлардаги болакай салом…

Шавкат Раҳмон. Бир минг бир юз бир шоир

Юртдан омад юз бурмиш, шоҳ саройи – сукутгоҳ. Кеча-кундуз ўй сурмиш адолатли, доно шоҳ. Юрт тўлибди гадойга, эл аҳволи оғирдир. Шундай чоқда саройга қасидалар ёғилмиш. Бари тўла ҳамд-сано, бари ёлғон, ғамзада. Тинглайвериб тасанно, шоҳ бўлибди дарғазаб.…

Фарҳод ва Хусрав айтишуви

Деди: Қайдинсен, эй мажнуни гумраҳ? Деди: Мажнун ватандин қайда огаҳ. Деди: Недур санга оламда пеша? Деди: Ишқ ичра мажнунлуқ ҳамеша. Деди: Бу ишдин ўлмас касб рўзи? Деди: Касб ўлса басдур ишқ сўзи.

Абу Райҳон Беруний. Ҳикматлар ва ҳикоятлар

Берунийнинг ақл машъаласи Ҳар бир кун учун Ҳақ ва ҳақиқат ҳозирдир. Беруний Абу Райҳон Муҳаммад ибн Аҳмад Беруний (973, 4 сентябр – 1048, 11 декабр) ўз замонасидаги мавжуд фанларни пухта эгаллаб, дунё-да унгача ҳеч ким…

Ҳаёт – бурчдир. Гёте ҳикматлари

* * * Инсон бўлиш – курашчи бўлмоқликдир. * * * Натижа – ишга берилган баҳо. * * * Энг кулгили хоҳиш – барчага ёқиш истаги. * * * Ишонтириш – ҳар қандай илмнинг ибтидоси…