Категория архивов: Иқтибос

Абу Райҳон Беруний. Ҳикматлар ва ҳикоятлар

Берунийнинг ақл машъаласи Ҳар бир кун учун Ҳақ ва ҳақиқат ҳозирдир. Беруний Абу Райҳон Муҳаммад ибн Аҳмад Беруний (973, 4 сентябр – 1048, 11 декабр) ўз замонасидаги мавжуд фанларни пухта эгаллаб, дунё-да унгача ҳеч ким…

Ҳаёт – бурчдир. Гёте ҳикматлари

* * * Инсон бўлиш – курашчи бўлмоқликдир. * * * Натижа – ишга берилган баҳо. * * * Энг кулгили хоҳиш – барчага ёқиш истаги. * * * Ишонтириш – ҳар қандай илмнинг ибтидоси…

Хуршид Даврон: Адабиёт ҳам комиллик истаган Инсон йўлидир

20 январ – таниқли адиб, тарихшунос, Ўзбекистон халқ шоири Хуршид Даврон таваллуд топган кун. Глобал тармоқ орқали ҳам қалбларни маърифат нуридан баҳраманд этаётган устоз ижодкорга сиҳат-саломатлик, миллат маънавияти йўлидаги хайрли ишларида куч-қувват тилаймиз. «Абдулла Ориповдан…

Адабиёт ибодати

…“Ириллаб шеър ўқиш” иборасини биринчи марта Шавкат Раҳмон қўллади. Ҳақиқатда, саҳнага чиқиб олгач, оламни бузиб юборадиган важоҳат билан шеър ўқувчи шоирлар ичида яшаб, фақат хомушликнигина ихтиёр қилиш ҳамманинг ҳам қўлидан келавермайди… “Сизлар тугилган муштдек бир…

Расул Ҳамзатов. Тил

«Менинг Доғистоним» китобидан парча Тилни ўрганмасдан шеър ёзишга уринган одам сузишни билмасдан чўмилиш учун ўзини саркаш дарёга ташлаган телбага ўхшайди. Баъзан одамлар миясида фикр бўлгани учун эмас, шунчаки тили қичиб тургани учун гапиради. Баъзан одамлар…

Шавкат Раҳмон. Савдогар ва тўтиқуш

Қушларни суярди савдогар азал, шундан топар эди кўнгил хушини. Ҳамма қушларидан кўрарди афзал одамдай гапирган тўтиқушини. Яна бир эрмаги тижорат эди, тевалар кўзғолиб қолди бир наҳор. Савдогар қафасбанд тўтига деди: «Ҳинд сори борурман, не тилагинг…

Эрнест Ҳемингуэй. Нобел мукофотининг топширилиш маросими учун тайёрланган нутқ / Эрнест Хемингуэй. Нобелевская речь / Ernest Hemingway. Nobel Speech

Швеция академиясининг аъзолари, хонимлар ва жаноблар! Мен нутқ сўзлашга унчалик моҳир бўлмасам-да, ҳотамтой Аофред Нобел мукофотини менга тақдим этишни лозим кўрган барча кишиларга ўз миннатдорлигимни изҳор қилмоқчиман. Ўзидан илгари ўтган буюк ёзувчиларнинг ушбу мукофотдан бенасиб…

Маърифатли ворислар керак

“…халқнинг менталитети билан боғлиқ одатларнинг ўзгариши осон эмас. Ҳар қанча фармону қарор чиқарсангиз ҳам, саҳар-мардондан кўзини уқалаб тўйхонага кетаётган кишилар сафи озаймайди. Ҳали уйқуси қочиб улгурмаган одам тонг-саҳарлаб ҳазми оғир таомни тановул қилиши шартми? Жадидлар…

Ҳерманн Ҳессе. Мутолаа ҳақида / Герман Гессе. О чтении / Hermann Hesse. Über das Lesen

Кўпчилик китоб ўқишни билмайди ва кўп кишилар нима учун ўқиётганини тузукроқ тушунмайдилар. Баъзилар буни ўқимишли бўлишнинг қийин, бироқ ягона йўли деб билади. Улар учун ҳар қандай китоб кишини «ўқимишли» қилади. Бошқа бировлар учун эса ўқиш…

Чўлпоннинг «Тонг сирлари» шеърий тўпламига сўзбоши

Баъзи бир ўртоқлар Чўлпонни йиғлоқ, деб айбситадирлар. Балки ҳақлари ҳам бордир. Чунки, унинг: Чечаклар ўскуси кўз ёшларимдан Бўғинлар унгуси ўйлашларимдан… — деб ҳасратланиши бизнинг кўз ўнгимизда «йиғлоқ» бир шоирни гавдаландирадир. Бироқ, шоир шу тўккан кўз…

Жаҳолат тўғрисида ривоят

Алқиссаким, Жуда қадим Жаҳолатлик замонда Бир донишманд улуғ ҳаким Ўтган экан жаҳонда. У кун бўйи Гиёҳ териб Кезиб тоғу биёбон, Одамларга шифо бериб Яшар экан Шодумон. Унга минг бир мушкул дарднинг Аён бўлиб давоси, Бора-бора…

Франц Кафка: «Санъат туб моҳияти билан фожиали»

Густав Яноухнинг «Кафка билан суҳбатлар»идан – Сизнинг шеърларингизда ҳали шовқин кўп. Бу ёшликка хос ҳолат, бу тириклик қувватининг керагидан ортиқ даражадалигидан далолат. Ўз-ўзича бу шовқин гўзал, гарчи санъатга алоқаси бўлмаса-да. Аксинча! Шовқин маънодорликка халал беради.…

Чўлпон. Адабий-танқидий мақолалар

Адабиёт надир? Адабиёт ҳар бир миллатнинг ҳисли кўнгул тарихининг энг қоронғу хоналарида маишат (тирикчилик)нинг кетишига қараб ҳар хил тусда ва рангда етишган, файзли тил бирла тақдир этула олмайдирғон бир гулдир. Ушбу яшадигимиз муҳит доирасинда анинг…

Абдулла Қаҳҳор. Уят

Уят фақат инсонга хос туйғудир*. Ҳайвон уят пайдо қилолмагани учун инсонга яқинлашолмайди, лекин инсон уятини йўқотиб ҳайвонга яқинлашиб қолиши мумкин. Оёғи ёки тили билан гандираклаб юрган мастга, қўлга тушиб ёки қўлга тушишдан қўрқиб эс-ҳушини йўқотган…

Абдулла Қаҳҳор тилимиз тўғрисида

Жуда бой, чиройли тилимиз бор. Бу тилда ифода этиб бўлмайдиган фикр, туйғу, ҳолат йўқ! Нима учун кўча ҳаракати қоидасини бузган кишига милиция ҳуштак чалади-ю, бутун бир тилни бузаётган одамларга ҳеч ким ҳуштак чалмайди? Ўзбек тилида…

Рауф Парфи қўлёзма мақолалари: Фитрат ва Чўлпон шеърияти ҳақида

ФИТРАТ ШЕЪРИЯТИ Абдурауф Фитрат шеърияти ҳақида сўз кетганда шуни айтиш керакки, шоир илк шеъридан бошлаб Турк Дунёсини, Туркистон бирлиги, истиқлол ғоясини илгари сурди, у турк дунёсига миллатпарвар ва ёниқ шоир сифатида танилган эди. Бу ҳақда…

Махсус лойиҳа: Ижод сабоқлари. Эрнест Ҳемингуэй. Ёшлар билан суҳбат & Таржимонга мактубдан

Бугун “йўлсизлик” йўлида юрган ижодкор ёшлар кўп. Кимларни ўқишни, қандай мутолаа қилишни билмай қўлга тушганини ўқиб кетаверадиган, ҳатто ижоднинг бошланғич қоидаларини ўзлаштирмаган қаламкашлар оз эмас. Улар, албатта, яхши бир Устоз мададига муҳтож. Шундай қобилиятли ёшлар…

«Замонавий ва мумтоз адабиётни бирлаштирувчи “кўприк” шахсиятини бутунлаштира олган китобхондир»

 – Шу пайтгача бўлган ҳаёт ва ижодингизнинг асосини мумтоз адабиёт, хусусан, Навоий ижодини ўрганиш, тадқиқ этишга бағишлагансиз. Назаримда, биз Навоийни ўрганиш учун ўша давр – XV асрга бормоқчи бўламиз ва бу мумкин эмас. Ваҳоланки, мутафаккир бобомиз вақт масаласида ҳам шунчалар илгарилаб кетганки, чексиз имкониятлар асри авлоди ҳали-бери унинг этагини тута олмаса керак. Гарчи бу борада кўп фикрлар билдирган бўлсангиз-да, сўрамоқчиман: Навоийни қандай қилиб XXI асрга қайтариш мумкин? Бунинг энг самарали йўлларини санаб ўтсангиз. Читать далее

Иқтибос

Донишманд Гёте бобо мана бу фикрлари орадан салкам икки аср ўтиб ҳам «кун тартибида» туришини ҳис қилган бўлса керак: «Агар мен табиатшунослик соҳасида тадқиқотлар қилмаганимда эди, одамларнинг бу қадар майдакашликларини, улуғ мақсадларга бу қадар бефарқликларини…

Петрарка ҳикматлари

* * * Ҳар бир одамнинг шахсий ташвиши ўзига етиб ортади. Наҳотки сен бошингга тушган кўргуликларга бошқа ҳеч ким дучор бўлмайди, деб ўйласанг. Янглишасан. Деярли ҳеч ким ташвишларни четлаб ўтолмайди. Кимнинг асари ёки жасорати кўзи…