Категория архивов: Моҳият

Рабиндранатҳ Тҳакур. Кутубхоналарнинг фойдаси

Улуғ асарлар, улуғ адабиёт яратиш учун буюк истеъдод, буюк қалб, буюк мақсад керак. Рабиндранатҳ Тҳакур ана шундай гениал инсон эди. У “Маҳабҳорат”, “Рамаяна”, “Панчатантра” сингари ўлмас асарлар яратган, кўпасрлик жуда қадимий тарихга эга бўлган Ҳиндистон…

Фикр парвоз истайди

Адабиётшунос олим Қозоқбой ЙЎЛДОШЕВ билан суҳбат – Қозоқбой ака, бу гал сизни адабиётшунос олим эмас, фикрчан бир зиёли сифатида суҳбатга тортмоқчимиз. Шамс Табризий Жалолиддин Румий қўлидан китобни юлқиб олиб ҳовузга улоқтиргани ёки Бобо Фараж Нажмиддин…

«Ютқазмадим, ютмадим ҳам»

Адабиётшунос Мирзааҳмад Олим билан суҳбат I. ИБТИДО – Фаррух, сиз Бухорога келиб, «JannatMakon» журнали учун суҳбат уюштирмоқчи эканингизни телефон орқали айтганингиздан кейин, биласизми, нималарни ўйладим? Келинг, айримларини айтай: – «Эҳ, Фаррух, Фаррух… Нега суҳбат учун…

Сўз хизматида кечаётган умр (Маҳмуд Саъдий билан суҳбат)

– Инсоннинг шаклланишида, ҳатто, пайти келиб касб танлашида оиланинг, болаликнинг ўрни муҳим. Боланинг оила муҳити, унинг муаммолари – иссиқ-совуғини эрта англаши, ундаги қийинчиликларга аралашиб яшаши баъзан унинг келажагини ҳам белгилаб қўяди. Тенгдошлари кўча чангитиб юрганда,…

Эътиқодингиз қандай?

«Эски оғриқлар» туркумидан Ўзини англашга уринган кишининг ҳаёти ҳамма замонда оғир кечган. Айниқса, у мудом ташқи таъсирлар қуршовида бўлса. Аслида-ку, инсон учун энг катта муаммо, энг кучли “тўсиқ” унинг “ўз”идир. Демак, аввало, ўзини енга олгангина…

Lev Tolstoy. Nikolay II ga maktub | Лев Толстой. Николаю II

Марҳаматли биродар! Сизга мурожаат қилишимнинг боиси – Сизни нафақат шоҳ деб билганим, балки Сизни ўзимга биродар бир инсон деб билганимдандир. Қолаверса, мен сизга баайни нариги дунёдан ёзмоқдаман, чунки қазойим яқин қолди. Аммо Сизнинг бугунги кунда…

Абу Райҳон Беруний. Ҳикматлар ва ҳикоятлар

Берунийнинг ақл машъаласи Ҳар бир кун учун Ҳақ ва ҳақиқат ҳозирдир. Беруний Абу Райҳон Муҳаммад ибн Аҳмад Беруний (973, 4 сентябр – 1048, 11 декабр) ўз замонасидаги мавжуд фанларни пухта эгаллаб, дунёда унгача ҳеч ким…

Таҳрирсиз хаёллар

Нур нурни… қоронғида топади. *** Айни навқиронлик палласида жувонмарг этилган миллатпарвар, ҳақсевар ижодкор-шахслар, барибир, эрта ўлиб кетарди; Худо асраб зулму оммавий жаҳолат тузоғидан омон қолган тақдирда ҳам, бундай саркаш руҳ, дардхўр юрак, ўта безовта виждон…

Акутагава Рюноскэ. Ҳузурбахш азоб, қувончбахш ғусса

МИТТИ ФИКРЛАР ДОСТОЕВСКИЙ. Унинг романлари иблисни ҳам маъюс торттирувчи масхараомуз образларга бой. ФЛОБЕР. У мени зерикишдан ҳам гўзаллик топишга ўргатди. Эдгар ПО. Сфинксни яратиш учун у анатомияни ўрганди. Ўзидан кейинги авлодларни ҳайратга сола олгани сири…

“Сен фикрни шахс билгил…”

Адабиётшунос олим Иброҳим Ҳаққул билан шоир Фахриёр суҳбати ФАХРИЁР: – Иброҳим ака, адабиёт зиммасига ҳар ким ўзича вазифа юклайди. Кимдир уни миллатнинг оғирини енгил, мушкулини осон қилиши керак деса, бошқа биров адабиёт нафис санъат тури…

Муаммонинг кўзи очилса…

Адабиётшунос олим, филология фанлари доктори Иброҳим ҲАҚҚУЛ билан суҳбат – Иброҳим ака, суҳбатларингизнинг бирида: “Буюк аждодларга муносиб ворис бўлишнинг бош шарти – худди ўшаларга ўхшаб доимий ва қатъият ила олдинга ҳаракат қилиш”, деган эдингиз. Назарингизда,…

Франц Кафка: «Санъат туб моҳияти билан фожиали»

Густав Яноухнинг «Кафка билан суҳбатлар»идан – Сизнинг шеърларингизда ҳали шовқин кўп. Бу ёшликка хос ҳолат, бу тириклик қувватининг керагидан ортиқ даражадалигидан далолат. Ўз-ўзича бу шовқин гўзал, гарчи санъатга алоқаси бўлмаса-да. Аксинча! Шовқин маънодорликка халал беради.…

Алишер Навоий: “Нафсингға хилоф айлаким, тинғайсен…”

Сайтимиздаги “Нури Навоий” рукнида буюк бобокалонимиз Алишер Навоийнинг нодир асарлари, ўлмас сатрларидан намуналар, ушбу беназир шахс ҳаёти ва ижоди, адабий мероси ҳақидаги тадқиқот-мақолалар, суҳбатлар бериб борилади. Қуйида ҳавола этилаётган рубоийлар Алишер Навоийнинг “Назм ул-жавоҳир” асаридан…

Мўъжизани ким яратади?

Ёзувчи Абдуқаюм ЙЎЛДОШЕВ билан суҳбат – Абдуқаюм ака, сиз ўтган асрнинг 90-йилларида, бозор иқтисодиёти талотумларида суяги қотган адабий авлодга мансубсиз. Шу боис юртимизда илму маърифатнинг мавқеи тобора ошиб бораётгани – от айланиб қозиғини топаётганини айрича…

Ўткир Ҳошимов. Қалбнинг оппоқ дафтари & Озод Шарафиддинов. Эл ардоқлаган адиб

Қалбнинг оппоқ дафтари Ривоят қиладилар: кунлардан бирида султон Ҳусайн Бойқаро шикорга – овга чиқишни ихтиёр этди. Унга ҳазрат Алишер Навоий ҳамроҳ бўлди. Шикордан қайтар эканлар, бир қишлоқдан ўтдилар. Кўча четида турган олти-етти ёшлардаги болакай салом…

Ҳусан Карвонли. Китоб ўқишни биласизми? & Икки йўл синтези & Адабиётми, литература?

КИТОБ ЎҚИШНИ БИЛАСИЗМИ? Биринчи ўқиган китобимни яхши эслайман. 2-синфда  ўқирдим. Уйимиз токчасидан топиб олган эдим уни. «Қичан» деган қисса, бир қирғиз ёзувчисининг асари. Кейин «Қирқ беш кун», «Олтин водийдан шабадалар», «Қиз узатиб борганда…», «Машъал»… хуллас,…

Аҳмад Аъзам. Керосинчироқ ёғдуси. Маънавий таҳдид шарпаси

Керосинчироқ ёғдуси “Гапхона” туркумидан Билмайман, бошқаларнинг ҳам болалиги шундай ўтганми, йўқми, ҳар қалай, менинг болалигимда бувим эртак айтмаган, отам панду насиҳат қитоблардан ривоятлар ўқиб бермаган. Ҳамма иш билан банд, ойим тонг саҳардан қора оқшомгача тинмай,…

Муҳиддин Раҳим. Хос ва авом адабиёти

Ҳеч тўхтамасдан ҳаракат қилиб турғон вужудимизга, танимизга сув-ҳаво не қадар зарур бўлса, маишат йўлида ҳар хил қора кирлар ила кирланган руҳимиз учун ҳам шул қадар адабиёт керакдир. Адабиёт яшаса – миллат яшар. Адабиёти(…)нинг тараққийсига чалишмаган…

Зуҳриддин Исомиддинов. Бир қатранинг фаввораси

Тўрт-беш йил аввал Бразилия адиби Пауло Коэлонинг “Алхимик” асарини Озод Шарафиддинов таржимасида қизиқиб ўқиб чиқдик. Бу роман китобхонлар орасида довруқ қозонди, шу боис унинг Аҳмад Отабоев билан Азиз Саид қилган таржималари ҳам илиқ кутиб олинди…

«Ўз замонасини севган одам унинг қаҳрамонидир»

Шоир ва эстет Абдулла ШЕР билан суҳбат Замонасозларнинг сўзларидан кеч. Умар Хайём – Абдулла ака, қадимда кўпгина файласуфлар шоир-ёзувчи, кўпгина шоир-ёзувчилар файласуф бўлишган. Ҳатто Афлотун ҳам ижодини шеърдан бошлагани тарихдан маълум. Биз севиб ўқийдиган ёзувчилар Сартр…