Категория архивов: Жамият ва маънавият

Омонулла Мадаев. «Алпомиш»ни ўқиш / Omonulla Madayev. «Alpomish»ni o‘qish

«Алпомиш» достони ўзбек халқининг жаҳон халқлари маданий меросига қўшган энг муносиб жавоҳирларидан биридир. «Манас», «Калевала», «Қирқ қиз», «Рамаяна» деб аталмиш турли миллатлар оғзаки ижоди намуналари дунё бўйича инсон бадиий тафаккури кўламининг нодир асарлари сифатида баҳоланган.…

Мирзолар…

…ўрус истибдод идораси ёнидағи мусулмон қозихоналари ва улардаги мирзоларни ҳар ким хотирлайдир. Ўша мирзоларнинг унар-унмаска “қалам учи” сўрашлари, кичкина ишни улуғлатиб мазана* чиқариш ҳаракатлари ҳам бизга маълумдир. Шу қозихона мирзолари, баайни ҳикоямизнинг мавзуъи бўлған Худоёр саройи…

Янглиш Эгамова: “Таржимонлик – санъаткорликдир”

– Янглиш опа, сиздан даставвал узоқ йиллардан бери ҳамнафас бўлиб келаётганингиз – немис адабиётига қай тариқа меҳр қўйганингиз ҳақида сўрасам. Маълумки, немис адабиёти шарқ адабиёти сингари мустаҳкам илдизларга, кўп асрлик тарихга эга. Айтинг-чи, бу олам…

Эрнест Ҳемингуэй. Ёзувчи ва уруш

(Америка ёзувчиларининг 1937 йил июн ойида бўлиб ўтган 2-конгрессида сўзланган нутқ) Ёзувчининг вазифаси ўзгармайди. Унинг ўзи ўзгаради, вазифаси эса ўша-ўшалигича қолаверади. Бу вазифа ҳар доим рост ёзиш ва асил моҳиятни ўқувчининг онгу шууридан жой оладиган…

Кун шеъри: Чўлпон. Сомон парча

(“Кундалик дафтарим”дан) “…Даҳр бир селобдир мулҳақ фано дарёсина, Биз-да саргарониз ул селоба душмуш хору хас. Чиркинур хору хас ул селоба ўлдикча равон, Етмадан дарёя роҳат мумкин ўлмаз бир нафас…” Фузулий Топширдим ўзимни муҳитнинг эркига… Муҳит…

Тоғай Мурод. Ёш қаламкашларга тилакларим

Биродар, сизга айтажак уч оғиз гапим бор. 1. Биродар, фақат ёлғиз одам асар излайди. Фақат ёлғиз одам асар топади. Фақат ёлғиз одам асар яратади. Ана шу ёлғиз одам Ёзувчилар уюшмаси остонасидан кириб келади. У зот…

Матназар Абдулҳаким ёди

Шоир, олим, таржимон, Ўзбекистонда хизмат кўрсатган маданият ходими Матназар Абдулҳаким (1948–2010) асосан ўз туғилиб ўсган макони Хоразмда яшаб ижод қилди. Кимлардир уни бугунги Хоразм адабий муҳитининг устунларидан санаб, ихлос билан устоз деб билса, яна кимлар…

Франц Кафка: «Санъат туб моҳияти билан фожиали»

Густав Яноухнинг «Кафка билан суҳбатлар»идан – Сизнинг шеърларингизда ҳали шовқин кўп. Бу ёшликка хос ҳолат, бу тириклик қувватининг керагидан ортиқ даражадалигидан далолат. Ўз-ўзича бу шовқин гўзал, гарчи санъатга алоқаси бўлмаса-да. Аксинча! Шовқин маънодорликка халал беради.…

“Уйғонмоқ дунё билан баробар яшамоқдир”

 Ўзбекистон халқ шоири Хуршид Даврон  билан суҳбат – Хуршид ака, авлодлар ўртасидаги меҳр-оқибат, эзгу муносабатлар бардавомлиги йўлида астойдил ҳаракат қилаётган устоз ижодкорлардансиз. Катта авлод вакили сифатида ёшлар фаолиятини доимий кузатиб боришингиз, уларнинг ижод-интилишларига қизиқиб, хайрихоҳлик билдираётганингиз, ўрни…

Умберто Эко. Китобхонлик санъати

Италиялик машҳур ёзувчи, романнавис Умберто Эконинг Германиядаги нашриётлардан бирида немис тилида чоп этилган китоби “Китобхонлик санъати” („Die Kunst des Bücherliebens“) деб номланган. Тасаввур қилинг, бутун бошли жилд китоб ва китобхонлик мавзусига бағишланган! Унда муаллиф китоб…

Яхшилик ажрсиз қолмайди (Носир Фозилов билан гурунг)

— Носир оға, хўп десангиз, “Ҳидоят” ўқувчиларига сизни таништирмоқчи эдик… — Мен 1929 йили Туркистоннинг Кориз қишлоғида туғилганман. Хўжа Аҳмад Яссавий мақбараси яқинида яшаган Носирбой исмли кишининг кейинчалик советлар мусодара қилган уйида очилган мактабда савод…

Мўъжизани ким яратади?

Ёзувчи Абдуқаюм ЙЎЛДОШЕВ билан суҳбат – Абдуқаюм ака, сиз ўтган асрнинг 90-йилларида, бозор иқтисодиёти талотумларида суяги қотган адабий авлодга мансубсиз. Шу боис юртимизда илму маърифатнинг мавқеи тобора ошиб бораётгани – от айланиб қозиғини топаётганини айрича…

Мусулмон Намоз. Фитратимиздаги кайфиятлар

Кичик ўғлим Маъруфбек Корея давлатида, Сеулдаги дорилфунунлардан бирида ўқийди. Иқтисодни ўрганади. Ўқишдан бўш вақтларида ишлаб, таҳсил учун маблағни ўзи топади. Ўзидан орттириб, бизга ҳам ул-бул жўнатади. Телефонда кўришиб, гаплашиб турамиз. Онаси «Сен мусофирсан, бизнинг кунимиз…

Абдулла Жаббор. Мен билган ва билмаган Машраб & Кўзгу парчалари

Мамлакатимизнинг мустақилликка эришгани бизга мумтоз адабиётимиз намояндалари, жумладан, Раҳимбобо Машраб Намангоний шахси ва ижодининг камситилган ёки хаспўшланган жиҳатларини холис баҳолаш имкониятларини берди. Маданиятимиз тараққиёти йўлларида ўз шаъни, қадр-қиммати, том моҳиятини турли маломатлардан ҳимоя қилиб келган…

Ўткир Ҳошимов. Қалбнинг оппоқ дафтари & Озод Шарафиддинов. Эл ардоқлаган адиб

Қалбнинг оппоқ дафтари Ривоят қиладилар: кунлардан бирида султон Ҳусайн Бойқаро шикорга – овга чиқишни ихтиёр этди. Унга ҳазрат Алишер Навоий ҳамроҳ бўлди. Шикордан қайтар эканлар, бир қишлоқдан ўтдилар. Кўча четида турган олти-етти ёшлардаги болакай салом…

Муҳаммад Хайруллаев. Ҳатлаб ўтилган китоб

Фарғона шаҳрида “Коммуна” (ҳозирги “Фарғона ҳақиқати”) газетаси таҳририятда ишлаб юрган пайтларим эди. У вақтларда отахон шоиримиз Ғафур Ғуломнинг вақти-вақти билан Фарғонага келиб, беш-олти  кун  мобайнида вилоятни айланиб чиқадиган одати бор эди. Лекин шунчаки меҳмон бўлиб,…

Ҳусан Карвонли. Китоб ўқишни биласизми? & Икки йўл синтези & Адабиётми, литература?

КИТОБ ЎҚИШНИ БИЛАСИЗМИ? Биринчи ўқиган китобимни яхши эслайман. 2-синфда  ўқирдим. Уйимиз токчасидан топиб олган эдим уни. «Қичан» деган қисса, бир қирғиз ёзувчисининг асари. Кейин «Қирқ беш кун», «Олтин водийдан шабадалар», «Қиз узатиб борганда…», «Машъал»… хуллас,…

Аҳмад Аъзам. Керосинчироқ ёғдуси. Маънавий таҳдид шарпаси

Керосинчироқ ёғдуси “Гапхона” туркумидан Билмайман, бошқаларнинг ҳам болалиги шундай ўтганми, йўқми, ҳар қалай, менинг болалигимда бувим эртак айтмаган, отам панду насиҳат қитоблардан ривоятлар ўқиб бермаган. Ҳамма иш билан банд, ойим тонг саҳардан қора оқшомгача тинмай,…

Муҳиддин Раҳим. Хос ва авом адабиёти

Ҳеч тўхтамасдан ҳаракат қилиб турғон вужудимизга, танимизга сув-ҳаво не қадар зарур бўлса, маишат йўлида ҳар хил қора кирлар ила кирланган руҳимиз учун ҳам шул қадар адабиёт керакдир. Адабиёт яшаса – миллат яшар. Адабиёти(…)нинг тараққийсига чалишмаган…

Гулбаҳор Ортиқхўжаева. Шеърлар & Муҳайё Йўлдошева. “Ўзингизни авайланг” китоби ҳақида

*  *  * Қандай жим юраман кузги боғларда, Бу кузга қўшилиб йиғлайман қандай? Йўлимда учраган тоза дилларга Юрагимни тўкиб соляпман атай. Тўкиляпман олтин фаслга ўхшаб, Тўкиляпти бахтли, бахтсиз кунларим. Остонамга келиб, эшигим қоқиб Куз шовқин…