Категория архивов: Жамият ва маънавият

Шавкат Раҳмон. Савдогар ва тўтиқуш

Қушларни суярди савдогар азал, шундан топар эди кўнгил хушини. Ҳамма қушларидан кўрарди афзал одамдай гапирган тўтиқушини. Яна бир эрмаги тижорат эди, тевалар кўзғолиб қолди бир наҳор. Савдогар қафасбанд тўтига деди: «Ҳинд сори борурман, не тилагинг…

Эрнест Ҳемингуэй. Нобел мукофотининг топширилиш маросими учун тайёрланган нутқ / Эрнест Хемингуэй. Нобелевская речь / Ernest Hemingway. Nobel Speech

Швеция академиясининг аъзолари, хонимлар ва жаноблар! Мен нутқ сўзлашга унчалик моҳир бўлмасам-да, ҳотамтой Аофред Нобел мукофотини менга тақдим этишни лозим кўрган барча кишиларга ўз миннатдорлигимни изҳор қилмоқчиман. Ўзидан илгари ўтган буюк ёзувчиларнинг ушбу мукофотдан бенасиб…

Набижон Боқий. Шукур аканинг боғи

Эссе Ёрсиз ҳам бодасиз Маккага бормоқ не керак, Иброҳимдин қолғон ул эски дўконни на қилай?! Бобораҳим МАШРАБ Ўзбекистон ёзувчиларининг Арғин қишлоғи ўрамида жойлашган Дўрмон қўрғончасида Шукур Холмирзаевнинг олти-етти сотих чамаси боғ-ҳовлиси бор. Киночилар оромгоҳи ёнидан…

Кимда икки хислат бўлса…

Араб ҳикматлари Кимда икки хислат бўлса, Аллоҳ уни севади: 1.Тақво. 2.Гўзал хулқ. Кимда икки хислат бўлса, одамлар уни севишади: 1.Саховат. 2.Яхши амалларни кўпайтириш. Кимда икки хислат бўлса, ўртоқлари уни севишади: 1.Очиқ чеҳра. 2.Яхши муомала. Кимда…

Наим Каримов. «Хотирлаш соати келмоқда яна…»

1946 йилнинг 21 августида собиқ қизил салтанатнинг сарнашри «Правда» газетасида ВКП(б) Марказий Қўмитасининг «Звезда» ва «Ленинград» журналлари тўғрисидаги қарори эълон қилинди. Ўша йилнинг 14 августида қабул қилинган бу қарор иккинчи жаҳон уруши туфайли вақтинча тўхтаган…

Миллат руҳи

Ёшларнинг тилимизга, сўз санъатига муносабати сизни қониқтирадими? Уларда мутолаа маданияти шаклланганми? Тилимиз ривожи учун яна нималарга эътибор беришимиз керак? Қуйида соҳа тадқиқотчиларининг бу борадаги фикр-мулоҳазалари билан танишасиз. МИЛЛИЙ ТАФАККУР ТИМСОЛИ Тил руҳан ва миллатан бирлик…

Маърифатли ворислар керак

“…халқнинг менталитети билан боғлиқ одатларнинг ўзгариши осон эмас. Ҳар қанча фармону қарор чиқарсангиз ҳам, саҳар-мардондан кўзини уқалаб тўйхонага кетаётган кишилар сафи озаймайди. Ҳали уйқуси қочиб улгурмаган одам тонг-саҳарлаб ҳазми оғир таомни тановул қилиши шартми? Жадидлар…

Ҳерманн Ҳессе. Мутолаа ҳақида / Герман Гессе. О чтении / Hermann Hesse. Über das Lesen

Кўпчилик китоб ўқишни билмайди ва кўп кишилар нима учун ўқиётганини тузукроқ тушунмайдилар. Баъзилар буни ўқимишли бўлишнинг қийин, бироқ ягона йўли деб билади. Улар учун ҳар қандай китоб кишини «ўқимишли» қилади. Бошқа бировлар учун эса ўқиш…

Аҳмад Аъзам. Бузуқ тил ҳавоси

Мен вақти-вақти билан луғат варақлашни хуш кўраман, энг яхши кўрганим эллик тўққизинчи йили чиққан “Ўзбекча-русча луғат” эди, уни роман ё қисса ўқигандек берилиб ўқийман. Сўзлар оҳанрабодек ўзига тортади. Эллик йил олдин одамлар қанақа гаплашган, тилимизнинг…

Чўлпоннинг «Тонг сирлари» шеърий тўпламига сўзбоши

Баъзи бир ўртоқлар Чўлпонни йиғлоқ, деб айбситадирлар. Балки ҳақлари ҳам бордир. Чунки, унинг: Чечаклар ўскуси кўз ёшларимдан Бўғинлар унгуси ўйлашларимдан… — деб ҳасратланиши бизнинг кўз ўнгимизда «йиғлоқ» бир шоирни гавдаландирадир. Бироқ, шоир шу тўккан кўз…

Жаҳолат тўғрисида ривоят

Алқиссаким, Жуда қадим Жаҳолатлик замонда Бир донишманд улуғ ҳаким Ўтган экан жаҳонда. У кун бўйи Гиёҳ териб Кезиб тоғу биёбон, Одамларга шифо бериб Яшар экан Шодумон. Унга минг бир мушкул дарднинг Аён бўлиб давоси, Бора-бора…

Бир монолог, икки қўшиқ можароси

кўчирмакашлик, муаллифлик ҳуқуқи, бировнинг ҳақи, сўз қадри, ижод масъулияти ва бошқалар хусусида Аввалига гапни узоқроқдан бошламоқчи бўлдим: бугунги эстрада санъатининг манзараси, маънавиятга муносабат, муаллифлик ҳуқуқи, сўз ҳамда ижод масъулияти ва яна бировнинг ҳақи дегандек. Аммо…

Чўлпон. Адабий-танқидий мақолалар

Адабиёт надир? Адабиёт ҳар бир миллатнинг ҳисли кўнгул тарихининг энг қоронғу хоналарида маишат (тирикчилик)нинг кетишига қараб ҳар хил тусда ва рангда етишган, файзли тил бирла тақдир этула олмайдирғон бир гулдир. Ушбу яшадигимиз муҳит доирасинда анинг…

Абдулла Қаҳҳор. Уят

Уят фақат инсонга хос туйғудир*. Ҳайвон уят пайдо қилолмагани учун инсонга яқинлашолмайди, лекин инсон уятини йўқотиб ҳайвонга яқинлашиб қолиши мумкин. Оёғи ёки тили билан гандираклаб юрган мастга, қўлга тушиб ёки қўлга тушишдан қўрқиб эс-ҳушини йўқотган…

Абдулла Қаҳҳор тилимиз тўғрисида

Жуда бой, чиройли тилимиз бор. Бу тилда ифода этиб бўлмайдиган фикр, туйғу, ҳолат йўқ! Нима учун кўча ҳаракати қоидасини бузган кишига милиция ҳуштак чалади-ю, бутун бир тилни бузаётган одамларга ҳеч ким ҳуштак чалмайди? Ўзбек тилида…

“Оддийгина” ёлғонлар

– Ҳозиргина ўзим сизга қўнғироқ қилмоқчи бўлиб турувдим… – Биров сўраса, мен бу ерда йўқман. – Беш минутда етиб бораман. – Бундан арзонини тополмайсиз. – Шерикларингизга шу нархга олдим, денг-а. – У киши йўқ эдилар……

Кучли бўлиш керак!

Тармоқдаги қайдлардан Кучли бўлиш керак, ҳар томонлама кучли – қудратли бўлиш, ҳеч бўлмаса, шунга интилиш зарур. Бировнинг ноғорасига ўйнамаслик, тақдирингни бошқалар ҳал қилиши, номингдан ўзгалар ҳукм ўқишига йўл қўймаслик учун ҳам қудратли бўлиш шарт! Бутун…

Ассалому алайкум!

Эски дафтардан Салом Аллоҳнинг исмларидан биридир… Ўрталарингизда саломни ёйингиз. Ҳадисдан. Миллат маънавиятига дахлдор неки бор, унга бефарқ қараб бўлмайди. Саломлашиш борасида ҳам худди шу фикрни айтиш мумкин. Салом инсонийликнинг бошидир. Дунёдаги барча халқлар ўзаро муносабат,…

Раҳимжон Раҳмат. Шоирлигимдан ийманаман

Мен ҳар доим, ҳамма жойда, ҳатто ўзимдан ҳам шоир эканлигимни яширишга интиламан. Чунки шоирлик инсоннинг қадр-қимматини оширадиган касб ёки ҳунар эмас, балки у баъзан-баъзан хуруж қилиб турадиган ғалати бир дарддир. Баъзилар: “Мен – заргарман!”, деб…

Рауф Парфи қўлёзма мақолалари: Фитрат ва Чўлпон шеърияти ҳақида

ФИТРАТ ШЕЪРИЯТИ Абдурауф Фитрат шеърияти ҳақида сўз кетганда шуни айтиш керакки, шоир илк шеъридан бошлаб Турк Дунёсини, Туркистон бирлиги, истиқлол ғоясини илгари сурди, у турк дунёсига миллатпарвар ва ёниқ шоир сифатида танилган эди. Бу ҳақда…