Категория архивов: Жамият ва маънавият

Кимда икки хислат бўлса…

Араб ҳикматлари Кимда икки хислат бўлса, Аллоҳ уни севади: 1.Тақво. 2.Гўзал хулқ. Кимда икки хислат бўлса, одамлар уни севишади: 1.Саховат. 2.Яхши амалларни кўпайтириш. Кимда икки хислат бўлса, ўртоқлари уни севишади: 1.Очиқ чеҳра. 2.Яхши муомала. Кимда…

Наим Каримов. «Хотирлаш соати келмоқда яна…»

1946 йилнинг 21 августида собиқ қизил салтанатнинг сарнашри «Правда» газетасида ВКП(б) Марказий Қўмитасининг «Звезда» ва «Ленинград» журналлари тўғрисидаги қарори эълон қилинди. Ўша йилнинг 14 августида қабул қилинган бу қарор иккинчи жаҳон уруши туфайли вақтинча тўхтаган…

Миллат руҳи

Ёшларнинг тилимизга, сўз санъатига муносабати сизни қониқтирадими? Уларда мутолаа маданияти шаклланганми? Тилимиз ривожи учун яна нималарга эътибор беришимиз керак? Қуйида соҳа тадқиқотчиларининг бу борадаги фикр-мулоҳазалари билан танишасиз. МИЛЛИЙ ТАФАККУР ТИМСОЛИ Тил руҳан ва миллатан бирлик…

Маърифатли ворислар керак

“…халқнинг менталитети билан боғлиқ одатларнинг ўзгариши осон эмас. Ҳар қанча фармону қарор чиқарсангиз ҳам, саҳар-мардондан кўзини уқалаб тўйхонага кетаётган кишилар сафи озаймайди. Ҳали уйқуси қочиб улгурмаган одам тонг-саҳарлаб ҳазми оғир таомни тановул қилиши шартми? Жадидлар…

Ҳерманн Ҳессе. Мутолаа ҳақида / Герман Гессе. О чтении / Hermann Hesse. Über das Lesen

Кўпчилик китоб ўқишни билмайди ва кўп кишилар нима учун ўқиётганини тузукроқ тушунмайдилар. Баъзилар буни ўқимишли бўлишнинг қийин, бироқ ягона йўли деб билади. Улар учун ҳар қандай китоб кишини «ўқимишли» қилади. Бошқа бировлар учун эса ўқиш…

Аҳмад Аъзам. Бузуқ тил ҳавоси

Мен вақти-вақти билан луғат варақлашни хуш кўраман, энг яхши кўрганим эллик тўққизинчи йили чиққан “Ўзбекча-русча луғат” эди, уни роман ё қисса ўқигандек берилиб ўқийман. Сўзлар оҳанрабодек ўзига тортади. Эллик йил олдин одамлар қанақа гаплашган, тилимизнинг…

Бир монолог, икки қўшиқ можароси

кўчирмакашлик, муаллифлик ҳуқуқи, бировнинг ҳақи, сўз қадри, ижод масъулияти ва бошқалар хусусида Аввалига гапни узоқроқдан бошламоқчи бўлдим: бугунги эстрада санъатининг манзараси, маънавиятга муносабат, муаллифлик ҳуқуқи, сўз ҳамда ижод масъулияти ва яна бировнинг ҳақи дегандек. Аммо…

“Оддийгина” ёлғонлар

– Ҳозиргина ўзим сизга қўнғироқ қилмоқчи бўлиб турувдим… – Биров сўраса, мен бу ерда йўқман. – Беш минутда етиб бораман. – Бундан арзонини тополмайсиз. – Шерикларингизга шу нархга олдим, денг-а. – У киши йўқ эдилар……

Кучли бўлиш керак!

Тармоқдаги қайдлардан Кучли бўлиш керак, ҳар томонлама кучли – қудратли бўлиш, ҳеч бўлмаса, шунга интилиш зарур. Бировнинг ноғорасига ўйнамаслик, тақдирингни бошқалар ҳал қилиши, номингдан ўзгалар ҳукм ўқишига йўл қўймаслик учун ҳам қудратли бўлиш шарт! Бутун…

Ассалому алайкум!

Эски дафтардан Салом Аллоҳнинг исмларидан биридир… Ўрталарингизда саломни ёйингиз. Ҳадисдан. Миллат маънавиятига дахлдор неки бор, унга бефарқ қараб бўлмайди. Саломлашиш борасида ҳам худди шу фикрни айтиш мумкин. Салом инсонийликнинг бошидир. Дунёдаги барча халқлар ўзаро муносабат,…

Раҳимжон Раҳмат. Шоирлигимдан ийманаман

Мен ҳар доим, ҳамма жойда, ҳатто ўзимдан ҳам шоир эканлигимни яширишга интиламан. Чунки шоирлик инсоннинг қадр-қимматини оширадиган касб ёки ҳунар эмас, балки у баъзан-баъзан хуруж қилиб турадиган ғалати бир дарддир. Баъзилар: “Мен – заргарман!”, деб…

Рауф Парфи қўлёзма мақолалари: Фитрат ва Чўлпон шеърияти ҳақида

ФИТРАТ ШЕЪРИЯТИ Абдурауф Фитрат шеърияти ҳақида сўз кетганда шуни айтиш керакки, шоир илк шеъридан бошлаб Турк Дунёсини, Туркистон бирлиги, истиқлол ғоясини илгари сурди, у турк дунёсига миллатпарвар ва ёниқ шоир сифатида танилган эди. Бу ҳақда…

Махсус лойиҳа: Ижод сабоқлари. Эрнест Ҳемингуэй. Ёшлар билан суҳбат & Таржимонга мактубдан

Бугун “йўлсизлик” йўлида юрган ижодкор ёшлар кўп. Кимларни ўқишни, қандай мутолаа қилишни билмай қўлга тушганини ўқиб кетаверадиган, ҳатто ижоднинг бошланғич қоидаларини ўзлаштирмаган қаламкашлар оз эмас. Улар, албатта, яхши бир Устоз мададига муҳтож. Шундай қобилиятли ёшлар…

Сўзфурушлик

Ўзини “санъаткор” санаб юрган бугунги хонандалар, айниқса, ёш ижрочилар ижодга, сўзга масъулият билан ёндашиб, шеър ва оҳанг уйғунлигига жиддий эътибор қаратганларида, сўз юкини ҳис қилишга уринганларида эди, енгил-елпи хиргойилар, асаббузар бачкана “қўшиқ”лар бу қадар урчиб…

Баҳс: Қўшиқ, ҳаёт, маънавият

ШОВҚИНЛАР *** Бири нуқул қимматбаҳо матоҳини “реклама” қилади. Бири фақат бақиради. Яна бири ҳадеб қад-қоматига эътибор қаратади. Бирови тарбиядан ваъз ўқийди. Бошқаси ўзини идеал қилиб кўрсатмоқчи бўлади. Ҳаммаси ўзини кўз-кўз қилади. Аммо бирортаси қўшиқ айтмайди.…

Наҳот ҳаёт деганлари шу бўлса?

Яқинда бир баҳона билан водий кезиб келдим. Йўл бўйи мафтункор юрт табиати чиройидан кўзим яшнаб, кўнглим тўлиб-тошиб, яшаш сурурини ҳис қилган бўлдим. Баҳор нафаси кириб бормаган жой йўқ, ҳаммаёқда кўклам таровати… Лекин бу гўзал ташқи…

«Замонавий ва мумтоз адабиётни бирлаштирувчи “кўприк” шахсиятини бутунлаштира олган китобхондир»

 – Шу пайтгача бўлган ҳаёт ва ижодингизнинг асосини мумтоз адабиёт, хусусан, Навоий ижодини ўрганиш, тадқиқ этишга бағишлагансиз. Назаримда, биз Навоийни ўрганиш учун ўша давр – XV асрга бормоқчи бўламиз ва бу мумкин эмас. Ваҳоланки, мутафаккир бобомиз вақт масаласида ҳам шунчалар илгарилаб кетганки, чексиз имкониятлар асри авлоди ҳали-бери унинг этагини тута олмаса керак. Гарчи бу борада кўп фикрлар билдирган бўлсангиз-да, сўрамоқчиман: Навоийни қандай қилиб XXI асрга қайтариш мумкин? Бунинг энг самарали йўлларини санаб ўтсангиз. Читать далее

Ижод ибоси

Ҳаё, ор-номус инсоният, жумладан, ижод аҳлининг зийнатидир. Таъбир жоиз бўлса, асар ҳусни унинг “ҳаё”сида ҳам намоён. Шу ўринда “ижод ибоси” иборасини қўлласак бўлар. Албатта, бунда ижодкор шахси, эътиқоди, ижодий концепцияси билан бирга асарнинг эстетик таъсири,…

Иқтибос

Донишманд Гёте бобо мана бу фикрлари орадан салкам икки аср ўтиб ҳам «кун тартибида» туришини ҳис қилган бўлса керак: «Агар мен табиатшунослик соҳасида тадқиқотлар қилмаганимда эди, одамларнинг бу қадар майдакашликларини, улуғ мақсадларга бу қадар бефарқликларини…

Ўтмаган кунлар

Ўзбек Миллий академик драма театрида “Ўткан кунлар” романи асосида спектакл қўйилаётганмиш. Ундан бир парча томоша қилиб, очиғи, кайфиятим тушиб, асабийлашдим. Айбга буюрмайсиз, бугунги артистларни фақат Отабек ва Кумушгина эмас, Юсуфбек ҳожию Ўзбекойим, Қутидору Офтобойим қиёфасида…