Категория архивов: Жамият ва маънавият

Иқтибос

Донишманд Гёте бобо мана бу фикрлари орадан салкам икки аср ўтиб ҳам «кун тартибида» туришини ҳис қилган бўлса керак: «Агар мен табиатшунослик соҳасида тадқиқотлар қилмаганимда эди, одамларнинг бу қадар майдакашликларини, улуғ мақсадларга бу қадар бефарқликларини…

Ўтмаган кунлар

Ўзбек Миллий академик драма театрида “Ўткан кунлар” романи асосида спектакл қўйилаётганмиш. Ундан бир парча томоша қилиб, очиғи, кайфиятим тушиб, асабийлашдим. Айбга буюрмайсиз, бугунги артистларни фақат Отабек ва Кумушгина эмас, Юсуфбек ҳожию Ўзбекойим, Қутидору Офтобойим қиёфасида…

Кўз тегмасин!

Йўл-йўлакай Таҳрирсиз хаёллар Тўғрисини айтай, 1980-йиллар охири – 90-йиллар бошида дунё юзини кўрган авлод вакиллари – бугунги ёш ижодкорлар орасидаги самимий муносабат, дўстона алоқаларга ҳавасим келади. Кузатишимча, улар бир-бирини яхши танийди, ўқийди, фикр алмашади, қўллаб-қувватлайди,…

Ғалати авлод

…Тасодифан шов-шув йиғиб-тарқатувчи сайтлардан бирига кириб қолдим. Беихтиёр ундаги рекламсифат суратлар, ғийбатнамо сарлавҳага кўзим тушди. Истамасам ҳам, азбаройи қизиқишдан “мақола” ва унга ёзилган шарҳларни ўқий бошладим. Қайсидир “юлдуз”нинг шаънини топтайдиган ҳақоратомуз, фисқ-фужур, иғво ҳиди келиб…

Петрарка ҳикматлари

* * * Ҳар бир одамнинг шахсий ташвиши ўзига етиб ортади. Наҳотки сен бошингга тушган кўргуликларга бошқа ҳеч ким дучор бўлмайди, деб ўйласанг. Янглишасан. Деярли ҳеч ким ташвишларни четлаб ўтолмайди. Кимнинг асари ёки жасорати кўзи…

Вақтга мағлуб бўлмайлик

Адабиётшунос олим Иброҳим Ҳаққул билан суҳбат – “Ҳанузгача нима иш қиладиган бўлсам, ёшлик ва ёшларнинг фикр ҳаёти билан боғлашга уринаман”, деган эдингиз. Адашмасам, бугун ёшлар ҳақидаги баҳс-мунозаралардан анча четда тургандексиз. Эҳтимол, бу сукут “танқиддан тубан”…

«Нафсоний истак устун бўлган жойда…»

Нафсоний истак устун бўлган жойда муҳаббат ҳалокатга яқинлашади. И.Эккерманнинг “Гёте билан суҳбатлар” китобида қизиқ воқеа нақл этилган. Гётенинг котиби ёш бир шоиранинг шеърларини келтириб, унинг ғоят истеъдодли эканини айтади. Суҳбатда улуғ шоирнинг табиби ҳам бор…

“Кафка билан суҳбатлар”дан

Чехиялик мусиқачи ва адабиётчи Густав Яноух (1903-1968) машҳур австриялик адиб Франц Кафка билан 20-йилларда танишади. Улар тез-тез учрашиб суҳбатлашиб туришади. Ана шу суҳбатларда ёзувчининг адабиёт, ҳаёт ва бошқа масалаларда айтган фикрларини Г.Яноух кундалигига қайд этиб…

Тақдиримга дахлдор инсонлар

Тақдиримизни белгиловчи Зот бизни Устоз орқали ҳам сийлар ёки синар экан. «Устоз» сўзини илк бора қачон эшитганимни эслай олмайман. Аммо унинг залворини ҳис қилгунимча анча йиллар оқиб ўтди. Болалигимда «Устоз» фақат китобларда бўлади, деб ўйлардим,…

Ҳар қадам масъулияти

Ҳар бир хатти-ҳаракатимиз, амалимиз кимлигимизни кўрсатиб туради. Демак, ўзимизни, лаҳзаларимизни сарҳисоб қилишга ўрганиб боришимиз шарт. Энг муҳими, биз ва амалларимиз ўртасида муқаддас Ватан, унинг тақдири турган бўлиши мумкинлигини ҳис қилишимиз керак. Отабек икки йил хорижда…

Фикр тарбияси

Фикр тарбияси энг керакли, кўп замонлардан бери тақдир қилинуб келган, муаллимларнинг диққатларига суялган, виждонларига юкланган муқаддас бир вазифадур. Фикр инсоннинг шарофатлик, ғайратлик бўлишига сабаб бўладур. Бу тарбия муаллимларнинг ёрдамига сўнг даража муҳтождурки, фикрнинг қуввати, зийнати,…

Биринчи китоб – биринчи азоб

Эски дафтардан Китоби чиққан кун – муаллиф учун катта байрам. Шу куни елкасидан тоғ ағдарилгандек бўлади. Фақат кўнгилда бир ҳадик аралаш ҳаяжон: ўқиганлар нима деркан? Сир эмас, китоби чиққан ёш ижодкорларга, одатда, «бошқача» қарашади: «нимасидир…

Зиёрат қилишни биласизми?

Эски дафтардан Саёҳат ва зиёрат. Бир қарашда уларнинг у қадар катта фарқи йўқдай. Чунки зиёрат ҳам бир саёҳат-да. Аммо… Курсдошлари билан тоққа чиққан, лекин у ерда баъзи йигит-қизларнинг ахлоқсизликларидан дили хира бўлиб, саёҳат ҳам татимаганини…

Тоғай Мурод қайтиб келди!..

Эсингизда бўлса, Тоғай Мурод «Отамдан қолган далалар» романини Деҳқонқул тилидан «Мен қайтиб келаман!» дея хотималаган эди. Ўз сўзига жавобгарлик ҳисси ёзувчида кучли бўлган. «Юлдузлар мангу ёнади», «От кишнаган оқшом», «Ойдинда юрган одамлар», «Момо Ер қўшиғи»,…

Отангизга раҳмат дейишганми?

Эски дафтардан Фарзанд ҳаётида Ота шахсининг беқиёс даражадаги ўрни ҳар доим кўзга ташланади. «Дадасига ўхшайди», «Отасига тортибди» каби гаплар баъзан ҳавас, гоҳо хушланмайгина айтилиши бор гап. «Кимнинг боласисан?» саволига жавоб ҳам Ота номи бўлади. Ҳар…