Категория архивов: Мақолалар

Даврнинг донгдор овози

Ғафур Ғулом поэтик меросини кўздан кечирар эканмиз, инсон табиатининг турфа товланишлари, замон тизгинидаги руҳий олам эврилишларининг аллома шоиргагина хос бадиий ифодасини кўрамиз. Шоир лирик қаҳрамони гоҳ оташин тарғиботчи, гоҳ ўз-ўзини тафтиш қилиб, бутун дунёни сўроққа…

Дамободлик Дуйшэн

Ўқитувчи-сайёҳ Юнусали Эгамовнинг тоғларга уюштирган саёҳатлари ҳақида эшитганмисиз? Наманганлик бу фидойи устозни вилоятдаги таълим ходимлари яхши танийди. У ҳақда гап кетганда, «Ҳар йили ўқувчилари билан тоққа саёҳатга чиқадиган домлами?» деб сўрашади. Бизнинг маълумот: Юнусали Эгамов…

Тўғрисўз

Турсунбой Адашбоевни яхши билмас эканман. Йўқ, мен таниқли болалар шоирини эмас, бошқа бир Адашбоевни – кичикфеълу каттақалб инсонни назарда тутаётирман. Болаликда домланинг (у кишини домла дейман) шеърларини кўп ўқиганмиз, ғойибона устоз билганмиз. Таъбир жоиз бўлса,…

Вақт инсонсиз ҳеч нарса!

Асқад Мухтор шеъриятида умр ва инсон моҳияти Ўзбекистон халқ ёзувчиси Асқад Мухтор салмоқли қиссаю романлар, бадиий таржималар, кўплаб ўткир публицистик мақолалар баробарида шеъриятда ҳам етук асарлар яратди. Айниқса, ўзбек фалсафий-интеллектуал лирикаси тараққиётида унинг ҳиссаси катта…

Афсонавий диёрга сафар: Ҳиндистон хотиралари

Намасте, Ҳиндистон! Бу ғаройиб диёр ва унинг одамлари ҳақидаги тасаввурим ҳозирги таассуротларимга жуда яқин эди: бир қарасанг, қолоқдай, бир қарасанг, бениҳоя илғор; ердай хокисору осмондай улуғвор… Бир сўз билан айтганда – ажойиб! Деҳлидаги Индира Ганди…

Рауф Парфи поэтик оламига назар

Кейинги пайтлари ўзбекнинг икки бетакрор шоири – Рауф Парфи ва Шавкат Раҳмон ижоди, шахсиятига бот-бот мурожаат этилаётир. Бу фақат “таваллуд кун” ёки “юбилей” атрофидаги гаплар эмас, албатта. Улар ҳақидаги мубоҳасаю мунозаралар қизигандан-қизимоқда. Энг муҳими, бу…

Ассалому алайкум!

Эски дафтардан Салом Аллоҳнинг исмларидан биридир… Ўрталарингизда саломни ёйингиз. Ҳадисдан. Миллат маънавиятига дахлдор неки бор, унга бефарқ қараб бўлмайди. Саломлашиш борасида ҳам худди шу фикрни айтиш мумкин. Салом инсонийликнинг бошидир. Дунёдаги барча халқлар ўзаро муносабат,…

Felsefî-entelektüel lirikada fikir ve duygunun sentezi

20. yüzyıl Özbek edebiyatında önemli yer tutan Askad Muhtar’ın şiirleri, daha çok felsefî düşünceleri içermiş olmasıyla ayrıcalık taşır. Askad Muhtar kıssalar, romanlar, tercüme eserleri, makalelerle birlikte güzel şiirler de yarattı. Özellikle felsefî-entelektüel lirikanın daha da…

Бу халқни қанча ўргансак ҳам оз!

Даҳолар даҳоси – халқ Беназир буюк шахсларни етказиб дунёга тутган халқимиз даҳоси ҳақида тарих гувоҳлик бериб турибди. Аслида, даҳолар даҳоси халқнинг ўзи эмасми! Айни мураккаб ўзгаришлар, ғоявий-мафкуравий курашлар авж олган паллада ягона нажот – ўзликни…

Ҳар қадам масъулияти

Ҳар бир хатти-ҳаракатимиз, амалимиз кимлигимизни кўрсатиб туради. Демак, ўзимизни, лаҳзаларимизни сарҳисоб қилишга ўрганиб боришимиз шарт. Энг муҳими, биз ва амалларимиз ўртасида муқаддас Ватан, унинг тақдири турган бўлиши мумкинлигини ҳис қилишимиз керак. Отабек икки йил хорижда…

Тўқилмаган ҳаёт

Эски дафтардан – Ҳадеб тўқиб ёзавермасдан, жойларга ҳам боринглар, жараённи ўрганинглар… Муҳаррирнинг бу гапи, негадир, айнан менга қарата айтилгандай бўлди. Мажлисдан чиқдик ҳамки, ёзиш кайфияти тарк этмади. Мухбирлигим тутиб кетди. Дарров қоғоз-қалам билан қуролландим. –…

Арузга тишингиз ўтадими?

Эски дафтардан 2004 йили Зоминда ўтказилган республика ижодкор ёшларининг анъанавий семинар-танловида андижонлик Икромжон Мансуров олий ўринни қўлга киритган эди. Бунга асосий сабаб унинг аруз вазнида ижод қилиши, ғазаллар ёзиши бўлди. Тўғриси, ўшанда унга кўпчиликнинг ҳаваси…

Улар қачон ўзгаради?

Эски дафтардан Биродар нима қилишини билмай қолди… Кимга ёрилса экан? Тенгқурлари уни нуқул “ёввойи”ликда айблашади: “Сен ҳам одамга ўхшаб яйраб юрсанг-чи”. Тўғри, уларга ҳадеб қўшилавермагани яхши эмас. Лекин ўзлари шунга мажбур қилишади-да. Айримлари ёш болаларнинг…

Тадбирнинг «таъм»и қочса…

Эски дафтардан Таом таъми туз билан. Меъёр топилмаса, оғизни бемаза қилади. Ҳамма нарсанинг мазаси ана шу «туз»да. Турли ташкилотлар, таълим муассасаларида ўтказиладиган тадбирлар сценарийси кўпчиликка яхши таниш. Кунда-кунора бирор тадбирига таклиф қиладиган ташкилот ҳақида ҳамкасбимиз…

Ухлаб ётган ор

Эски дафтардан Либос ҳар доим ҳам инсоннинг қандайлигини белгилаб беравермайди. Олтин тупроқ остида ҳам, қора балчиқда ҳам ўз аслини йўқотмаслиги рост. Шундай деймиз у, баъзан ҳаёт қонун-қоидалари олтинни-да қадрсиз буюмга айлантириб қўйиши мумкин. Либоснинг асосий…

Буюклик сиздан мерос

Соҳибқиронга мактуб (Эски дафтардан) Ассалому алайкум, ҳазрати соҳибқирон! Сизга қандай мурожаат қилсам экан… Яхшиси, бобожон дея қолай. Қадрли бобожон, эслайсизми, Сиз билан илк бор Самарқандда – савлат тўкиб турган ҳайкалингиз пойида суҳбатлашгандим. Ўшанда айтган сўзларингиз,…

Қўшнингиз тинчми?

Эски дафтардан Яхши-ёмон кунларда ҳамфикр, ҳамдард қидирамиз. Кўпинча улар оила бағридан топилса-да, яна кимнидир кутамиз, қадамига интиқ бўламиз. Бу – қўшнимиз. Қўшничилик халқимизда қадрият даражасига кўтарилган. Шундай қўшнилар борки, бир оила аъзоларидай. Бир-бирларига муносабатидан кўнглингиз…

Талабанинг талаби нима?

Эски дафтардан Барча амалларнинг боши амалиёт ҳисобланади. Маълум бир ишга жойлашишдан олдин шу соҳа ҳадисини олмагунча натижа яхши бўлмайди. Демак, амалиётга шунчаки қарамаслик, бу даврда имкон қадар кўпроқ ўрганиб олишнинг нафи кўп. Қўлига қалам олиб,…

Биринчи китоб – биринчи азоб

Эски дафтардан Китоби чиққан кун – муаллиф учун катта байрам. Шу куни елкасидан тоғ ағдарилгандек бўлади. Фақат кўнгилда бир ҳадик аралаш ҳаяжон: ўқиганлар нима деркан? Сир эмас, китоби чиққан ёш ижодкорларга, одатда, «бошқача» қарашади: «нимасидир…

Яшашга шошилайлик!

Эски дафтардан Жаннат боғларида юргандай бўласиз… Жон бир кун танага қувват бериб, ғайрати тошса, бир кун хаста. Эҳтимол, бу ҳам бир синовдир. Ҳамма нарсанинг қадрига йўқлигида етганимиздек, бемор ҳолимизда жон шу қадар азиз бўлиб туюладики……