Категория архивов: Филология масалалари

Фикрсиз олим – мевасиз дарахт

Адабиётшунос олим, филология фанлари доктори Баҳодир КАРИМ билан суҳбат – Баҳодир ака, сизнинг бир қатор илмий ишларингиз, хусусан, қодирийшунослик бўйича чоп этилган тадқиқотларингизни катта қизиқиш билан ўқиганман. Абулла Қодирий ва унинг асарлари халқимиз учун, шубҳасиз,…

Йўлдош Солижонов. Ҳақиқат излаган адиб

“Ҳамза Ҳакимзода Ниёзий кўзи очилибдики, қулоғи меҳнаткаш халқ кўксида бўлган, халқнинг дардига малҳам қидириб ҳар ёнга бош урган кимса, эски ўзбек зиёлиларининг ҳалол қисмига мансуб киши эди. Ҳамза Ҳакимзода асарларининг халққа бу қадар яқин ва…

Рауф Парфи поэтик оламига назар

Кейинги пайтлари ўзбекнинг икки бетакрор шоири – Рауф Парфи ва Шавкат Раҳмон ижоди, шахсиятига бот-бот мурожаат этилаётир. Бу фақат “таваллуд кун” ёки “юбилей” атрофидаги гаплар эмас, албатта. Улар ҳақидаги мубоҳасаю мунозаралар қизигандан-қизимоқда. Энг муҳими, бу…

Бир монолог, икки қўшиқ можароси

кўчирмакашлик, муаллифлик ҳуқуқи, бировнинг ҳақи, сўз қадри, ижод масъулияти ва бошқалар хусусида Аввалига гапни узоқроқдан бошламоқчи бўлдим: бугунги эстрада санъатининг манзараси, маънавиятга муносабат, муаллифлик ҳуқуқи, сўз ҳамда ижод масъулияти ва яна бировнинг ҳақи дегандек. Аммо…

Чўлпон. Адабий-танқидий мақолалар

Адабиёт надир? Адабиёт ҳар бир миллатнинг ҳисли кўнгул тарихининг энг қоронғу хоналарида маишат (тирикчилик)нинг кетишига қараб ҳар хил тусда ва рангда етишган, файзли тил бирла тақдир этула олмайдирғон бир гулдир. Ушбу яшадигимиз муҳит доирасинда анинг…

Ролан Барт ва структур адабиётшунослик

Структурализм тамойилларига асосланган адабиётшуносликнинг тадрижий ривожи ва тамойиллари француз олими Ролан Барт тадқиқотларида  ўз ифодасини топган эди. Ролан Барт (1915-1980) ўтган аср Европа адабиётшунослигида структурализм негизида шаклланган танқид ва таҳлил йўналишининг энг йирик намояндаси сифатида…

Низомиддин Маҳмудов. Тилнинг мукаммал тадқиқи йўлларини излаб…

Тил пайдо бўлибдики, неча минг йиллардан бери одам боласи сеҳру синоатга тўла бу хилқат олдида ҳайрат бармоғини тишлашдан толмайди. Табиат ва жамиятдаги турфа ҳодисаларнинг моҳияти ҳамда қонуниятларини, ибтидоий бир шамойилларда бўлса-да, баҳадди имкон инкишоф этишга…

Қодирийнинг илк устози

Миллат дардини ўз дардига алиштира олиш миссиясини олган ижодкор шахсининг буюк феноменга эврилиш жараёни мураккаб ҳодиса. Абдулла Қодирий, Чўлпон, Фитрат каби зиёлиларнинг ижодкор-шахс мақоми даражасига етишиш йўлидаги босқичларни ўрганиш адабиёт илмидаги бир қанча муаммоларни ечиши…

Сувон Мели. Ғафур Ғулом: Вақт фалсафаси

1 Вақт феномени, ҳодисаси бир йўла бир неча – физика, математика, астрономия ва бошқа қатор фанларда ўрганилади. Чунки бу фанлар дунёвий жараёнларни тадқиқ этар экан, вақт иштирок этмаган жараённинг ўзи йўқ, қайсидир даражада вақтга тўқинади.…

Вадуд Маҳмуд. Адабий мақолалар

Вадуд Маҳмуд ўтган аср 20-йиллари ўзбек адабиётида ўз мавқеига эга бўлган мунаққид, адиб ва публицист. 1898 йилда Самарқанд округининг Юқори Дарғам туманига қарашли Тайлоқ қишлоғида таваллуд топган. Дастлаб Самарқандда Абдуқодир Шакурий мактабида, сўнгра Уфадаги Олия мадрасасида (1917-1918), Самарқанд…

Замонавий Германия матбуоти: ҳуқуқий меъёрлар, нашрлар турлари

Германия журналистика борасида ҳам ўзига хос тажриба ва имкониятларга эга. Мамлакатда оммавий ахборот воситалари том маънода «тўртинчи ҳокимият» (vierte Gewalt)га айланган. Германияда ҳам ОАВ эркинлигини кафолатловчи асосий ҳужжат – Конституция (расмий номи Германия Федератив Республикасининг…