Категория архивов: Ўзбек адабиёти

Алишер Навоий: “Нафсингға хилоф айлаким, тинғайсен…”

Сайтимиздаги “Нури Навоий” рукнида буюк бобокалонимиз Алишер Навоийнинг нодир асарлари, ўлмас сатрларидан намуналар, ушбу беназир шахс ҳаёти ва ижоди, адабий мероси ҳақидаги тадқиқот-мақолалар, суҳбатлар бериб борилади. Қуйида ҳавола этилаётган рубоийлар Алишер Навоийнинг “Назм ул-жавоҳир” асаридан…

Тилак Жўра ёди: Дилгир ва дилбар & Сирли Тилак Жўра & Шоир армони

Тилак Жўрани таниган-билганлар, аввало, ажойиб инсон, дилбар шоир, дилкаш дўст сифатида ёдга олишади. Шоир ҳаёт бўлганида ўтган 2017 йили 70 ёшни қарши олган бўларди. Тилак Жўранинг ўғли, қадрдон шогирд-укалари у ҳақда замондошларининг хотира- мақолаларини жамлаб,…

Тоҳир Қаҳҳор. Навоийнинг қўллари

Ўтган асрнинг 60-70 йилларида адабиётимизга ўзбек шеъриятини мазмун ва шакл, энг муҳими, бир оз бўлса-да ғоявий жиҳатдан янги йўлга бура олган ёш тўлқинлар кириб келди. Азиз Абдураззоқ, Ҳусниддин Шарипов, Тўра Сулаймон, Эркин Воҳидов, Хайриддин Салоҳ,…

Рауф Парфи поэтик оламига назар

Кейинги пайтлари ўзбекнинг икки бетакрор шоири – Рауф Парфи ва Шавкат Раҳмон ижоди, шахсиятига бот-бот мурожаат этилаётир. Бу фақат “таваллуд кун” ёки “юбилей” атрофидаги гаплар эмас, албатта. Улар ҳақидаги мубоҳасаю мунозаралар қизигандан-қизимоқда. Энг муҳими, бу…

Асқад Мухтор. Шеър – шоирнинг ижтимоий виждони

Бундан йигирма йилча аввал мен Рауф Парфининг илк шеърларини матбуотга тавсия этган эдим. Маълумки, ҳар қандай тавсия ишонч ва масъулият ҳислари билан боғлиқ бўлади. Ўтган йиллар Рауф Парфига нисбатан бу ҳисларимни синаш учун етарли асос…

Фахриёр. “Аёлғу” китобидан шеърлар & Аҳмад Аъзам. Шеър – номаълумликка таниш ишора

ШЕЪР – НОМАЪЛУМЛИККА ТАНИШ ИШОРА «Аёлғу» – ғаройиб сўз: тарихнинг оҳанги келади, қанақадир чўл, қанақадир тарих, эски бир чолғуми, билмайсан, ишқилиб, нимасидир таниш, илғайман деганингда илинмайдиган бир қизиқ маъно, нимадир таниш-нотаниш. Таниш-нотаниш нарсанинг ўзи шеьр…

Ғафур Ғулом & Асқад Мухтор: “Вақт”

Ғафур ҒУЛОМ ВАҚТ Ғунча очилгунча ўтган фурсатни Капалак умрига қиёс этгулик, Баъзида бир нафас олғулик муддат – Минг юлдуз сўниши учун етгулик. Яшаш соатининг олтин капгири Ҳар бориб келиши бир олам замон. Коинот шу дамда…

Ҳайитбой Абдусодиқ. Шеърлар

ЁШЛИККА Сен шу ерда кутиб тур, Мен, ҳу, сариқ чўллардан, Яланг оёқ чопиб келаман. Сен шу ерда кутиб тур, Мен югирик сойлардан, Зилол бўлиб оқиб келаман. Сен шу ерда кутиб тур, Мен яланғоч толларга, Довул…

Асқад Мухтор. Ўзим ва шеър ҳақида

Ҳамма биладики, одамнинг ўзи тўғрисида ёзиши жуда ноқулай. Мен биографиямда арзигулик муҳим воқеа йўқ, деб бу ноқулай ҳолатдан осонгина қутулмоқчи ҳам бўлдим. Лекин, ўйлаб қарасам, бу мантиқсиз бўлар экан. Одам ўз Ватанида, унинг гўзалликлари, ўзгаришлари…

“Мен одам эдим-ку, инсон фарзанди…”

Мактабда, кейин дорилфунунда ўқиб юрган вақтларимиз баъзан исботи билан, баъзида шунчаки, йўл-йўлакай, бир тўп ижтимоий қонун-қоидаларни ёдлатишган. Зиёли одам шуларни албатта билиши лозим, деган ақида билан биз ҳам уларни кўр-кўрона миямизга сингдириб олаверганмиз. Бу қонун-қоидалар…

“Сувга чўкиб кетган болам – ёшлигим…”

Рауф ПАРФИ ЁШЛИК – ЗАНГОР ФАСЛ. КЕЧДИ. САРҒАРДИ. Тўкилди у. Шафқат билмас баргрезон. Қора совуқларга отиб юборди, Шамоллар пойида синмоқда хазон. Ёшлик – зангор фасл. Кечди. Сарғарди. Ҳарна ўтди, мендан ўтди, омон бўл, Қанча фарёд…

Ҳамид Олимжон. Лирика

ЎРИК ГУЛЛАГАНДА Деразамнинг олдида бир туп Ўрик оппоқ бўлиб гуллади… Новдаларни безаб ғунчалар, Тонгда айтди ҳаёт отини Ва шаббода қурғур илк cаҳар Олиб кетди гулнинг тотини. Ҳар баҳорда шу бўлар такрор, Ҳар баҳор ҳам шундай…

Асқад Мухтор: «Сени танимаган шўрликлар аянч…» (Шеърлар)

*** Ухламай, суқ билан туннинг сирларини, Тонгнинг софлигини кузатдим. Куннинг нурларидан, боғнинг атридан Зеб олиб, шеъримни безатдим. Шеър жуда гўзал, мисралар ширин, Музанинг жамоли беғубор экан. Аммо, бош кўтариб боқсам, яна ҳаёт Шеъримдан минг қатла…

Кун шеъри: Чўлпон. Сомон парча

(“Кундалик дафтарим”дан) “…Даҳр бир селобдир мулҳақ фано дарёсина, Биз-да саргарониз ул селоба душмуш хору хас. Чиркинур хору хас ул селоба ўлдикча равон, Етмадан дарёя роҳат мумкин ўлмаз бир нафас…” Фузулий Топширдим ўзимни муҳитнинг эркига… Муҳит…

Матназар Абдулҳаким ёди

Шоир, олим, таржимон, Ўзбекистонда хизмат кўрсатган маданият ходими Матназар Абдулҳаким (1948–2010) асосан ўз туғилиб ўсган макони Хоразмда яшаб ижод қилди. Кимлардир уни бугунги Хоразм адабий муҳитининг устунларидан санаб, ихлос билан устоз деб билса, яна кимлар…

Шавкат Раҳмон: «Бошқа оламлар бор, бошқа оламлар…»

Шубҳасиз, Шавкат Раҳмоннинг булардан ҳам бақувватроқ шеърлари, гўзал рубобий битиклари бор. Лекин ҳозир зулфиқорруҳ шоирнинг шу курашчан, исёнкор, ўз ўрнида, тоғлар хўрсиниғидай оғир ва дардчил сатрларини ҳавола этгим келди. Эҳтимол, янги ўзбек шеъриятида бадиият борасида,…

Mumtoz lahzalar: Bobur g‘azallari bilan ijro etiladigan qo‘shiqlar matnlari

Темурийзода Умаршайх Мирзо ўғли Заҳириддин Муҳаммад Бобур (1483-1530) ўша пайтлардаги Фарғона давлатининг пойтахти бўлмиш Ахсикентда, айрим манбаларга кўра эса Андижонда туғилди. Ҳозирги Афғонистоннинг бир қисми ва Ҳиндистонни ўз ичига олган улкан салтанат барпо қилди. Дастлаб…

Усмон Носир. Лирика

ЮРАК Юрак, сенсан менинг созим, Тилимни найга жўр этдинг. Кўзимга ойни беркитдинг, Юрак, сенсан ишқибозим. Сенга тор келди бу кўкрак, Севинчинг тошди қирғоқдан, Тилим чарчар, ажаб, гоҳи Сени таржима қилмоқдан. Сен, эй сен – ўйноқи…

Абдулла Орипов. Кўрган-билганларим

Менинг туғилиб ўсган, болалигим ўтган жойлар Қарши (қадимги Насаф) шаҳридан беш-ўн чақирим шимолроқ томондаги Қўнғиртов этакларидир. Қўнғиртов дегани у ерда дов-дарахт йўқлиги, кўринишининг кулранг-қўнғир тусда бўлганлигидандир. Қўнғиртовда ягона шўр сувли булоқ бор, уни Қўтирбулоқ дейдилар.…

Ёфас Алпин. Ёввойи мисралар

(туркумдан парча) ПАЙҒОМ Уйғотди юрагим, Бир митти Садо. Деди: Тур, келмишдур Пайғоми Худо. Минг йиллик жодудан бўлурсан халос, Кўз очсанг, Одамга айланурсан бас! ЧИППА ҚОРОНҒИ ҒОР Ҳаёт туйнугидан чиқиб бир киши Деди, бу оламга қўймагин…