Категория архивов: Ўзбек адабиёти

Иброҳим Ҳаққул. Шеърият – руҳий муносабат

(“Шеърият − руҳий муносабат”. − Тошкент: Ғафур Ғулом номидаги Адабиёт ва санъат нашриёти, 1989) Агар диққат билан мушоҳада юритилса, Яссавийнинг диний-ахлоқий фалсафасида дунёдан юз бурилмайди. Ёмонлик, нодонлик, жаҳолат, молпарастлик иллатларига ривож берган тубан дунёни юракдан…

Philosophical-intellectual poetry of Ghafur Ghulom

When we examine the poetic heritage of Ghafur Ghulom, we can see the diversity of human nature and the artistic expression of the evolution of the spiritual world in the time system specific to the…

Аҳмад Аъзам. Мени истаган шеърият

Таассурот Фахриёр, Абдували Қутбиддин, Баҳром Рўзимуҳаммадни кейинги пайтлари кўп ўқийман, уларнинг нима демоқчи эканини тўлиғича тушунаман десам, уйдирма бўлар, лекин таъсирланаман, мутолаада хаёлим очилиб, бошқа, нотаниш томонларга, қандайдир ишора маконларга кетиб қолади, кўнглим бошқа бир…

Тўғрисўз

Турсунбой Адашбоевни яхши билмас эканман. Йўқ, мен таниқли болалар шоирини эмас, бошқа бир Адашбоевни – кичикфеълу каттақалб инсонни назарда тутаётирман. Болаликда домланинг (у кишини домла дейман) шеърларини кўп ўқиганмиз, ғойибона устоз билганмиз. Таъбир жоиз бўлса,…

Муҳаммад Юсуф. Лолақизғалдоқ

2000 йил, август. Жиззах. Республика ёш ижодкорларининг анъанавий анжумани. Кечагидек ёдимда, раҳматли Муҳаммад Юсуф ушбу шеърни илк бор ўша ерда янги ижод намунаси ўлароқ кўпчиликка ўқиб берган эди. Табиийки, шеър ҳаммани таъсирлантирган. Завқи жўшган сўз…

Ҳамид Олимжон. Лирика

ЎРИК ГУЛЛАГАНДА Деразамнинг олдида бир туп Ўрик оппоқ бўлиб гуллади… Новдаларни безаб ғунчалар, Тонгда айтди ҳаёт отини Ва шаббода қурғур илк cаҳар Олиб кетди гулнинг тотини. Ҳар баҳорда шу бўлар такрор, Ҳар баҳор ҳам шундай…

Кун шеъри: Қодирий ва ҳозирги ёшлар

Ҳозирги ёшларда покизалик бор, тирик қалбларига диёнат эга, гўё пок табиат ёмон кўзлардан асраб қўйганларин шуларга берган. Агар тирик бўлса, бир четда турмай, ҳозирги ёшларга сардор бўларди, гоҳ кўкдан ёғилган, гоҳ ердан чиққан туҳмату балога…

Зулфия. Лирика: шеърлар & достонлар

Баҳор келди сени сўроқлаб Салқин саҳарларда, бодом гулида, Бинафша лабида, ерларда баҳор. Қушларнинг парвози, елларнинг нози, Бахмал водийларда, қирларда баҳор… Қанча севар эдинг, бағрим, баҳорни, Ўрик гулларининг эдинг мафтуни. Ҳар уйғонган куртак ҳаёт берган каби…

Қиш туни ҳақида баллада

Камин ичра гувиллайди қиш ашуласи, Юзинг билан ранг талашар олов шуъласи. Мен жим. Сен жим. Иккимизда икки хил хаёл. Кўз олдимда ловуллайди ўзга бир аёл. Лолазорда ҳилпирайди қизил дурраси, Атрофида айланади Ернинг курраси. Фақат ёлғиз.…

Mumtoz lahzalar: Bobur g‘azallari bilan ijro etiladigan qo‘shiqlar matnlari

Темурийзода Умаршайх Мирзо ўғли Заҳириддин Муҳаммад Бобур (1483-1530) ўша пайтлардаги Фарғона давлатининг пойтахти бўлмиш Ахсикентда, айрим манбаларга кўра эса Андижонда туғилди. Ҳозирги Афғонистоннинг бир қисми ва Ҳиндистонни ўз ичига олган улкан салтанат барпо қилди. Дастлаб…

ШАХССИЗ – АДАБИЁТ ЙЎҚ

“ЎзАС” анкета саволларига жавоблар 1. Кимдир адабиётимиз юксалиш палласида деса, кимдир бунинг аксини тасдиқлайди. Сизнингча, қай бири ҳақ ва нега? 2. Ҳозирги адабий жараёндаги қайси муаммо сизни энг кўп ташвишга солади. Ушбу муаммони бартараф этишнинг…

Асқад Мухтор. Уйқу қочганда… (Тундаликлар)

Ўзбекистон халқ ёзувчиси Асқад Мухтор (1920 – 1997) моҳир сўз санъаткори – шоир ва носир бўлиш билан бирга, ҳозиржавоб публицист, муҳаррир, драматург, таржимон, давлат арбоби эди. Адиб салмоқли қиссаю романлар, бадиий таржималар, кўплаб ўткир публицистик…

Алишер Навоий: “Нафсингға хилоф айлаким, тинғайсен…”

Сайтимиздаги “Нури Навоий” рукнида буюк бобокалонимиз Алишер Навоийнинг нодир асарлари, ўлмас сатрларидан намуналар, ушбу беназир шахс ҳаёти ва ижоди, адабий мероси ҳақидаги тадқиқот-мақолалар, суҳбатлар бериб борилади. Қуйида ҳавола этилаётган рубоийлар Алишер Навоийнинг “Назм ул-жавоҳир” асаридан…

Тилак Жўра ёди: Дилгир ва дилбар & Сирли Тилак Жўра & Шоир армони

Тилак Жўрани таниган-билганлар, аввало, ажойиб инсон, дилбар шоир, дилкаш дўст сифатида ёдга олишади. Шоир ҳаёт бўлганида ўтган 2017 йили 70 ёшни қарши олган бўларди. Тилак Жўранинг ўғли, қадрдон шогирд-укалари у ҳақда замондошларининг хотира- мақолаларини жамлаб,…

Тоҳир Қаҳҳор. Навоийнинг қўллари

Ўтган асрнинг 60-70 йилларида адабиётимизга ўзбек шеъриятини мазмун ва шакл, энг муҳими, бир оз бўлса-да ғоявий жиҳатдан янги йўлга бура олган ёш тўлқинлар кириб келди. Азиз Абдураззоқ, Ҳусниддин Шарипов, Тўра Сулаймон, Эркин Воҳидов, Хайриддин Салоҳ,…

Рауф Парфи поэтик оламига назар

Кейинги пайтлари ўзбекнинг икки бетакрор шоири – Рауф Парфи ва Шавкат Раҳмон ижоди, шахсиятига бот-бот мурожаат этилаётир. Бу фақат “таваллуд кун” ёки “юбилей” атрофидаги гаплар эмас, албатта. Улар ҳақидаги мубоҳасаю мунозаралар қизигандан-қизимоқда. Энг муҳими, бу…

Асқад Мухтор. Шеър – шоирнинг ижтимоий виждони

Бундан йигирма йилча аввал мен Рауф Парфининг илк шеърларини матбуотга тавсия этган эдим. Маълумки, ҳар қандай тавсия ишонч ва масъулият ҳислари билан боғлиқ бўлади. Ўтган йиллар Рауф Парфига нисбатан бу ҳисларимни синаш учун етарли асос…

Фахриёр. “Аёлғу” китобидан шеърлар & Аҳмад Аъзам. Шеър – номаълумликка таниш ишора

ШЕЪР – НОМАЪЛУМЛИККА ТАНИШ ИШОРА «Аёлғу» – ғаройиб сўз: тарихнинг оҳанги келади, қанақадир чўл, қанақадир тарих, эски бир чолғуми, билмайсан, ишқилиб, нимасидир таниш, илғайман деганингда илинмайдиган бир қизиқ маъно, нимадир таниш-нотаниш. Таниш-нотаниш нарсанинг ўзи шеьр…

Ғафур Ғулом & Асқад Мухтор: “Вақт”

Ғафур ҒУЛОМ ВАҚТ Ғунча очилгунча ўтган фурсатни Капалак умрига қиёс этгулик, Баъзида бир нафас олғулик муддат – Минг юлдуз сўниши учун етгулик. Яшаш соатининг олтин капгири Ҳар бориб келиши бир олам замон. Коинот шу дамда…

Ҳайитбой Абдусодиқ. Шеърлар

ЁШЛИККА Сен шу ерда кутиб тур, Мен, ҳу, сариқ чўллардан, Яланг оёқ чопиб келаман. Сен шу ерда кутиб тур, Мен югирик сойлардан, Зилол бўлиб оқиб келаман. Сен шу ерда кутиб тур, Мен яланғоч толларга, Довул…